Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 13

Devanagari script

ॐ नमो योगनिद्राय योगर्क्षैर्भावितात्मने । तार्क्ष्यासनाय देवाय गोविन्दाय नमोनमः

Transliteration

oṃ namo yoganidrāya yogarkṣairbhāvitātmane | tārkṣyāsanāya devāya govindāya namonamaḥ

Translation

Oṃ—kính lễ Yogānidrā; kính lễ Đấng được các bậc hiền triết du-già chứng ngộ bản thể. Kính lễ vị Thần có Tārkṣya (Garuḍa) làm tòa; kính lễ, kính lễ mãi mãi Govinda.

Word by Word

• ॐ: Om (sacred syllable)
• ॐ: Sambodhana/Invocation (आह्वान)
• Type: Indeclinable
• Root: ॐ (अव्यय)
• Form: मङ्गलाचरण-प्रणवः; अव्यय

• नमः: salutation
• नमः: Karma/Offering (कर्म—प्रणाम)
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (अव्ययीभाववत् प्रयोगः ‘नमः’ इति)

• योगनिद्राय: to Yogic Sleep (Yoga-nidrā)
• योगनिद्राय: Sampradana (सम्प्रदान—यस्यै नमः)
• Type: Noun
• Root: योगनिद्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; चतुर्थी (सम्प्रदान) एकवचन

• योगर्क्षैः: by/with the yoga-sages
• योगर्क्षैः: Karana (करण—द्वारा/सह)
• Type: Noun
• Root: योग + ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया बहुवचन

• भावितात्मने: to the one whose self is purified/imbued
• भावितात्मने: Sampradana (सम्प्रदान—यस्य नमः)
• Type: Adjective
• Root: भावित-आत्मन् (कृदन्त + प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी एकवचन; ‘भावित’ = भू (धातु) क्त-प्रत्यय (past passive participle)

• तार्क्ष्यासनाय: to the one whose seat is Garuḍa
• तार्क्ष्यासनाय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तार्क्ष्य + आसन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (आसन); चतुर्थी एकवचन; ‘तार्क्ष्य’ = गरुड-सम्बन्धी

• देवाय: to the god
• देवाय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी एकवचन

• गोविन्दाय: to Govinda
• गोविन्दाय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: गोविन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी एकवचन

• नमः: salutation
• नमः: Karma/Offering (कर्म)
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (प्रणामार्थे)

• नमः: salutation (again)
• नमः: Karma/Offering (कर्म)
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (पुनरुक्ति-प्रणाम)

Speaker

Dharma

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ayodhyā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Govinda is envisioned serene, eyes half-closed in yoganidrā, yet radiant; Garuḍa appears as his seat/vehicle, wings spread; sages (yogic seers) meditate nearby as if perceiving him inwardly.

Characters & Entities

• Govinda (Viṣṇu)
• Yoganidrā
• Tārkṣya (Garuḍa)
• Yogic ṛṣis

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Lord is both the mystical power behind yogic absorption and the personal God approached through mantra and devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The hymn appears in Ayodhyā Māhātmya; the verse itself is primarily theological (Govinda, Garuḍa, yoganidrā).

What ritualistic prescription is mentioned?

Mantric salutation beginning with Oṃ and repeated namaskāra—appropriate for japa and stotra-recitation.