Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 74

Devanagari script

वैशाखमासे ये स्नानं कुर्वंत्यत्र समाहिताः । न तेषां पुनरावृत्तिः कल्पकोटिशतैरपि

Transliteration

vaiśākhamāse ye snānaṃ kurvaṃtyatra samāhitāḥ | na teṣāṃ punarāvṛttiḥ kalpakoṭiśatairapi

Translation

Những ai trong tháng Vaiśākha, với tâm chuyên nhất, tắm gội tại đây, thì không còn phải trở lại (tái sinh), dẫu trải qua hàng trăm ức kiếp (kalpa).

Word by Word

• वैशाख-मासे: in the month of Vaiśākha
• वैशाख-मासे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वैशाख (प्रातिपदिक) + मास (प्रातिपदिक)
• Form: पुँलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष-समास (वैशाखस्य मासः)

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुँलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक; √स्ना (धातु) से)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• कुर्वन्ति: do; perform
• कुर्वन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• समाहिताः: collected; attentive; concentrated
• समाहिताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-√धा (धातु)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय; past passive participle), पुँलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• न: no; not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुँलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन

• पुनः-आवृत्तिः: return; rebirth (return again)
• पुनः-आवृत्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुनः (अव्यय) + आवृत्ति (प्रातिपदिक; आ-√वृत् (धातु) से)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभाव-समास (पुनः इति अव्ययपूर्वकः)

• कल्प-कोटि-शतैः: even by hundreds of crores of aeons
• कल्प-कोटि-शतैः: Karana (Measure/extent/करण)
• Type: Noun
• Root: कल्प (प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; तत्पुरुष-समास (कल्पानां कोटयः, तासां शतानि)

• अपि: even
• अपि: Sambandha-bodhaka (Emphasis particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: सम्भावन/अप्यर्थक-अव्यय (particle: ‘even/also’)

Speaker

Brahmā (deduced for Vaiṣṇavakhaṇḍa–Ayodhyāmāhātmya context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ayodhyā (Sarayū-snānīya tīrtha)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Dawn in Vaiśākha: pilgrims with folded hands descend stone ghats into the Sarayū; sunlight glitters on water; a devotee bathes with closed eyes in meditation; distant temples and flags frame the horizon.

Characters & Entities

• Vaiśākha
• snāna
• punarāvṛtti (rebirth)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Seasonal sacred bathing, done with mental focus, is portrayed as a powerful means toward freedom from rebirth.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Ayodhyā tīrtha on the Sarayū described in this chapter (Sahasradhārā context).

What ritualistic prescription is mentioned?

Performing snāna here during the month of Vaiśākha with a concentrated (samāhita) mind.