Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 12

Devanagari script

मित्रस्नेहात्ततस्तस्य काशिराजः सहानुगः । सर्वसैन्यपरीवारस्ततः पौंड्रमुपाययौ

Transliteration

mitrasnehāttatastasya kāśirājaḥ sahānugaḥ | sarvasainyaparīvārastataḥ pauṃḍramupāyayau

Translation

Rồi vì tình bằng hữu với ông ta, vua xứ Kāśī cùng các tùy tùng, được toàn quân vây quanh hộ vệ, đã lên đường đến trợ giúp Pauṇḍra.

Word by Word

• मित्रस्नेहात्: from affection of friendship
• मित्रस्नेहात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक) + स्नेह (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (‘friendship-affection’); पुंलिङ्गम्, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative), एकवचनम्

• ततः: then
• ततः: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; क्रियाविशेषणम्

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्/नपुंसकलिङ्गम्, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्; सर्वनाम

• काशिराजः: the king of Kashi
• काशिराजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काशी (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (‘king of Kashi’); पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्

• सह: together with
• सह: Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; सहार्थक-उपपद (with)

• अनुगः: having followers
• अनुगः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनुग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• सर्वसैन्यपरीवारः: with all his troops as entourage
• सर्वसैन्यपरीवारः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + सैन्य (प्रातिपदिक) + परीवार (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषः (determinative; ‘having all the army as retinue’); पुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• ततः: then
• ततः: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; क्रियाविशेषणम्

• पौंड्रम्: Paundra (region/city)
• पौंड्रम्: Karma (Goal/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पौंड्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; देश/नगरनाम

• उपाययौ: approached/went to
• उपाययौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उप + या (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; उपसर्गः: उप

Speaker

Narrator (Purāṇic narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (contextual frame)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages (typical frame)

Visual Art Cues

Scene: The King of Kāśī, moved by friendship, departs with a full military retinue to aid Pauṇḍraka; banners, elephants, chariots, and marching infantry fill the road.

Characters & Entities

• Kāśīrāja
• Pauṇḍraka/Pauṇḍra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worldly loyalties can draw rulers into adharma; friendship without discernment becomes a cause of downfall.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī is referenced through the Kāśīrāja; the verse highlights Kāśī’s political presence rather than a ritual praise.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it describes military support and movement.