Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

Devanagari script

सर्वपातक विध्वंसी दर्शनात्स्पर्शनादपि । यस्त्र्यंबकं जपेद्विप्रस्त्र्यंबकेश्वरसंनिधौ । स प्राप्नोति महासिद्धिं प्रत्यक्षं रुद्र एव सः

Transliteration

sarvapātaka vidhvaṃsī darśanātsparśanādapi | yastryaṃbakaṃ japedviprastryaṃbakeśvarasaṃnidhau | sa prāpnoti mahāsiddhiṃ pratyakṣaṃ rudra eva saḥ

Translation

Nó diệt trừ mọi tội lỗi, chỉ cần được thấy hay được chạm. Bất cứ brāhmaṇa nào trì tụng Tryambaka trước sự hiện diện của Tryambakeśvara sẽ đạt đại siddhi—hiển nhiên trở thành chính Rudra.

Word by Word

• सर्व: all
• सर्व: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: समासपूर्वपदत्वेन अव्यक्तविभक्तिकम् (stem-form)

• पातक: sins
• पातक: Upapada (compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: पातक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, समासपूर्वपदत्वेन अव्यक्तविभक्तिकम्; षष्ठी-तत्पुरुषः: सर्वेषां पातकानाम्

• विध्वंसी: destroyer (of)
• विध्वंसी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वि-ध्वंस् (धातु) + इन् (कृत्) → विध्वंसिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: सर्वपातकानां विध्वंसी (destroyer)

• दर्शनात्: from seeing, by sight
• दर्शनात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी (5th), एकवचन; अपादानार्थे (from/by the act of seeing)

• स्पर्शनात्: from touching, by touch
• स्पर्शनात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: स्पर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी (5th), एकवचन; अपादानार्थे (from/by touch)

• अपि: also, even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अप्यर्थक-निपात (also/even)

• यः: who (he who)
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन

• त्र्यंबकम्: Tryambaka (Śiva)
• त्र्यंबकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्र्यंबक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन

• जपेत्: should recite
• जपेत्: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्

• विप्रः: a brāhmaṇa
• विप्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन; यः-इत्यस्य विशेष्य/अप्पोजिशन

• त्र्यंबकेश्वर: Tryambakeśvara
• त्र्यंबकेश्वर: Upapada (compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: त्र्यंबक (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, समासपूर्वपदत्वेन अव्यक्तविभक्तिकम् (stem-form)

• संनिधौ: in the presence
• संनिधौ: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संनिधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी (7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: त्र्यंबकेश्वरस्य संनिधौ

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन

• प्राप्नोति: attains
• प्राप्नोति: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्

• महा: great
• महा: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, समासपूर्वपदत्वेन अव्यक्तविभक्तिकम्; सिद्धि-विशेषणम्

• सिद्धिम्: attainment, siddhi
• सिद्धिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारयः: महती सिद्धिः

• प्रत्यक्षम्: directly, manifestly
• प्रत्यक्षम्: Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रत्यक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणवत् नपुंसक-द्वितीया-एकवचनप्रयोगः (adverbial accusative: directly/manifestly)

• रुद्रः: Rudra
• रुद्रः: Pradhāna-nāma (Predicate nominative/विधेय)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन

• एव: indeed, only
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-निपात (emphatic particle: indeed/only)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Tryambakeśvara (Prabhāsa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims approach the Tryambakeśvara liṅga; a brāhmaṇa performs mantra japa close by. A luminous Rudra-form subtly overlays him, signifying ‘manifestly Rudra’ through mahā-siddhi; sins depicted as dark fragments dissolving at sight/touch.

Characters & Entities

• Tryambakeśvara
• Tryambaka mantra
• Rudra
• Vipra (brāhmaṇa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Near a powerful liṅga, mantra-japa transforms the devotee; purification culminates in identification with Rudra through grace and realization.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Tryambakeśvara in Prabhāsa-kṣetra, praised for sin-destruction and siddhi-bestowal.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform Tryambaka-mantra japa in the immediate presence (saṃnidhi) of Tryambakeśvara; darśana and sparśana are also praised as purifying.