Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 48

Devanagari script

सूत उवाच । इति प्रोक्तस्तदा देव्या शंकरो लोकशंकरः । उवाच प्रहसन्वाक्यं पार्वतीं द्विजसत्तमाः

Transliteration

sūta uvāca | iti proktastadā devyā śaṃkaro lokaśaṃkaraḥ | uvāca prahasanvākyaṃ pārvatīṃ dvijasattamāḥ

Translation

Sūta thưa: Khi ấy, được Nữ Thần nói như vậy, Śaṅkara—đấng ban an lành cho muôn cõi—mỉm cười và nói những lời này với Pārvatī, hỡi bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh.

Word by Word

• सूतः: Sūta
• सूतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-समाप्ति सूचक अव्यय (quotative particle)

• प्रोक्तः: having been spoken / addressed
• प्रोक्तः: Karma (Predicate participle/कर्मणि-भाव)
• Type: Verb
• Root: प्र+वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (temporal adverb)

• देव्या: by the Goddess
• देव्या: Karana (Instrument/Agent in passive sense)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• शंकरः: Śaṅkara
• शंकरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शंकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• लोकशंकरः: benefactor of the world
• लोकशंकरः: Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: लोक + शंकर (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative: 'of the world'), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• प्रहसन्: smiling / laughing
• प्रहसन्: Karta (Concomitant action/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्र+हस् (धातु) → प्रहसत् (कृदन्त, शतृ)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• वाक्यम्: words; a statement
• वाक्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• पार्वतीम्: Pārvatī
• पार्वतीम्: Karma (Addressee/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पार्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• द्विजसत्तमः: O best of the twice-born (brāhmaṇas)
• द्विजसत्तमः: Sambodhana/Address (Vocative sense in narration)
• Type: Noun
• Root: द्विज + सत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (among the twice-born), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Sūta (narrator)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dvāija-sattamāḥ (best of twice-born; sages)

Visual Art Cues

Scene: Sūta narrates to assembled sages; cut to Śiva and Pārvatī seated in calm intimacy. Śiva smiles gently, signaling a compassionate revelation about Prabhāsa.

Characters & Entities

• Sūta
• Devī (Pārvatī)
• Śaṅkara (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred teachings are transmitted through revered dialogue and lineage of narration, preparing the listener for a revelatory māhātmya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra is the topic being introduced through the Śiva–Pārvatī dialogue.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this is a narrative transition into Śiva’s instruction.