Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

धनुषां पंचके देवि संस्थितं सर्वकामदम् । शल्येनाराधितं यद्वै मद्रराजेन भामिनि

Transliteration

dhanuṣāṃ paṃcake devi saṃsthitaṃ sarvakāmadam | śalyenārādhitaṃ yadvai madrarājena bhāmini

Translation

Ôi Nữ Thần, nơi ấy cách năm tầm cung và ban thành tựu mọi ước nguyện. Quả thật, liṅga ấy đã được Śalya, vua xứ Madra, chí thành thờ phụng, hỡi người diễm lệ.

Word by Word

• धनुषाम्: of bows
• धनुषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: धनुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन

• पंचके: in the group of five
• पंचके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पंचक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• संस्थितम्: situated/established
• संस्थितम्: Karma (Object as predicate/कर्म)
• Type: Verb
• Root: सम्-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• सर्वकामदम्: granting all desires
• सर्वकामदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + कामद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (सर्वेषां कामानां दः)

• शल्येन: by Śalya
• शल्येन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: शल्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन

• आराधितम्: worshipped
• आराधितम्: Karma (Object as predicate/कर्म)
• Type: Verb
• Root: आ-राध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• यत्: which
• यत्: Karma (Correlative/relative subject-object link)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम (relative pronoun)

• वै: indeed
• वै: None
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (particle/emphasis)

• मद्रराजेन: by the king of Madra
• मद्रराजेन: Karana (Agent in passive/instrumental/करण)
• Type: Noun
• Root: मद्र + राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (मद्राणां राजा)

• भामिनि: O radiant lady
• भामिनि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भामिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gautameśvara

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim path measured in ‘five bow-lengths’ leads to Gautameśvara. In a flashback vignette, King Śalya—royal attire, yet humble—offers water, bilva, and lamps to the liṅga, while attendants stand back respectfully.

Characters & Entities

• Śalya
• Madra
• Gautameśvara-liṅga (implied)
• Devī (listener)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion at a consecrated liṅga is portrayed as fulfilling rightful desires, exemplified by famed royal worshippers.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gautameśvara-liṅga in Prabhāsa Kṣetra, associated with Śalya of Madra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Ārādhana (propitiatory worship) is referenced, though without detailed procedure in this verse.