Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

तत्राष्टम्यां चतुर्द्दश्यां स्नापयेत्पयसा शिवम् । पूजयेच्च विधानेन गन्धपुष्पादिभिः क्रमात्

Transliteration

tatrāṣṭamyāṃ caturddaśyāṃ snāpayetpayasā śivam | pūjayecca vidhānena gandhapuṣpādibhiḥ kramāt

Translation

Tại đó, vào ngày mồng tám và ngày mười bốn của nửa tháng âm lịch, hãy tắm gội Đức Śiva bằng sữa; rồi theo đúng nghi quỹ đã định, lần lượt cúng dường hương liệu, hoa và các phẩm vật khác.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (देशवाचक adverb)

• अष्टम्याम्: on the eighth lunar day
• अष्टम्याम्: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अष्टमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; तिथिवाचक

• चतुर्दश्याम्: on the fourteenth lunar day
• चतुर्दश्याम्: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चतुर्दशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; तिथिवाचक

• स्नापयेत्: should bathe (cause to be bathed)
• स्नापयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; णिच् (causative) भावः

• पयसा: with milk
• पयसा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पयस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन

• शिवम्: Śiva
• शिवम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; शिवपर्याय

• पूजयेत्: should worship
• पूजयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय/ conjunction)

• विधानेन: according to the prescribed procedure
• विधानेन: Karana (Means/करण)
• Type: Noun
• Root: विधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन

• गन्धपुष्पादिभिः: with perfumes, flowers, etc.
• गन्धपुष्पादिभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: गन्ध + पुष्प + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; गन्ध-पुष्प-आदि (समाहार/समुच्चय)

• क्रमात्: in due order; successively
• क्रमात्: Kriya-vishesana (Manner/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्रम (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावप्राय प्रयोग: पञ्चमी-एकवचनरूपेण अव्ययवत् (adverbial ablative)

Speaker

Īśvara (Śiva) (continuing)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim-priest at Prabhāsa performs milk-abhiṣeka to a Śiva-liṅga on aṣṭamī/caturdaśī, then offers sandal paste and flowers in a measured ritual sequence; the coastal sacred atmosphere suggests nearby sea-breeze and temple lamps.

Characters & Entities

• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred time (tithi) and sacred place (kṣetra) unite through proper ritual to amplify devotion and merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Śākalyeśvara in Prabhāsakṣetra, where the worship and abhiṣeka are prescribed.

What ritualistic prescription is mentioned?

On Aṣṭamī and Caturdaśī, perform milk abhiṣeka to Śiva and worship sequentially with gandha (perfumes), puṣpa (flowers), etc., following vidhi.