Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

Devanagari script

तस्य तुष्टाऽखिलान्कामान्सादेवी संप्रदास्यति । दंपत्योर्भोजनं तत्र देयं यात्राफलेप्सुभिः

Transliteration

tasya tuṣṭā'khilānkāmānsādevī saṃpradāsyati | daṃpatyorbhojanaṃ tatra deyaṃ yātrāphalepsubhiḥ

Translation

Hài lòng với người sùng kính ấy, Nữ Thần sẽ ban cho mọi ước nguyện. Và tại đó, ai cầu quả phúc của cuộc hành hương nên cúng dường một bữa ăn cho một đôi vợ chồng.

Word by Word

• तस्य: of him/that (person)
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)

• तुष्टा: being pleased/satisfied
• तुष्टा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तुष् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय) → तुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भावे कृदन्त (past passive participle)

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• देवी: the Goddess
• देवी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• अखिलान्: all/entire
• अखिलान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अखिल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; विशेषणम् (qualifier)

• कामान्: desires
• कामान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन

• संप्रदास्यति: will bestow/grant
• संप्रदास्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-दा (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• दंपत्योः: of the couple (husband and wife)
• दंपत्योः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दम्पती (प्रातिपदिक; द्विवचनान्त-युगलार्थ)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन (Dual)

• भोजनम्: food/meal
• भोजनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भोजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• देयम्: to be given/should be offered
• देयम्: Vidhi (Injunctive predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: दा (धातु) + यत् (कृदन्त-प्रत्यय) → देय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; यत्-प्रत्ययान्त विधेय/कर्तव्यार्थक (gerundive: ‘to be given’)

• यात्राफलेप्सुभिः: by those desiring the fruit of the pilgrimage
• यात्राफलेप्सुभिः: Karana (Instrument/Agentive means/करण)
• Type: Noun
• Root: यात्रा (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक) + इप्सु (कृदन्त-प्रातिपदिक; desiderative agent)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (यात्रायाः फलम्) + इप्सु (‘desiring’)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Catvarā-devī at Prabhāsa

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee, having worshipped the Devī, respectfully serves a seated married couple with a full meal—rice, sweets, ghee—near the shrine precinct; the Devī’s presence is felt as a gentle radiance; pilgrims look on, understanding that charity completes the yātrā.

Characters & Entities

• Devī (Catvarā-devī/Kṣetra-dūtī context)
• Dampatī (married couple)
• Yātrā (pilgrimage)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage bears fruit when joined with devotion and generosity—especially feeding others as an act of dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Devī shrine within Prabhāsa-kṣetra where her worship yields yātrā-phala.

What ritualistic prescription is mentioned?

Daṃpatī-bhojana: offering food to a married couple as a dāna for those seeking pilgrimage results.