Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

Devanagari script

सोमेशं परमं स्थानं पंचवक्त्रसमन्वितम् । एतल्लिंगं न मुंचामि सत्यंसत्यं मयोदितम्

Transliteration

someśaṃ paramaṃ sthānaṃ paṃcavaktrasamanvitam | etalliṃgaṃ na muṃcāmi satyaṃsatyaṃ mayoditam

Translation

“Somēśvara là chốn ngự tối thượng, đầy đủ năm diện. Ta không rời bỏ liṅga này—đó là chân thật, chân thật, lời Ta đã nói.”

Word by Word

• सोमेशम्: Someśa
• सोमेशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सोमेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; समासः सोमस्य ईशः

• परमम्: supreme
• परमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; स्थानम् इति विशेषणम्

• स्थानम्: abode, place
• स्थानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• पञ्चवक्त्रसमन्वितम्: endowed with five faces
• पञ्चवक्त्रसमन्वितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पञ्च-वक्त्र-समन्वित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; स्थानम्/लिङ्गम् इति विशेषणम्; समासः पञ्च वक्त्राणि यस्य तेन समन्वितम् (पञ्चवक्त्रैः समन्वितम्)

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• लिङ्गम्: liṅga (emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• न: not
• न: None
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेधार्थक (negation particle)

• मुञ्चामि: I release/abandon
• मुञ्चामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• सत्यम्: truthfully
• सत्यम्: None
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (as adverbial accusative: truly)

• सत्यम्: truly (again)
• सत्यम्: None
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; पुनरुक्ति-बलार्थम्

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: तृतीया (Instrumental), एकवचन

• उदितम्: spoken, declared
• उदितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: उद्+वद् (धातु) → उदित (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; उक्तम्/प्रोक्तम् अर्थे

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Somēśvara (Somnātha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī/Pārvatī

Visual Art Cues

Scene: Śiva’s solemn vow-like declaration before the Somēśvara liṅga: the liṅga radiates with five-faced Śiva symbolism; attendants and Devī witness the truth-affirmation (‘satyaṃ satyam’).

Characters & Entities

• Somēśvara
• liṅga
• Pañcavaktra Śiva
• Prabhāsa (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The deity’s unwavering presence sanctifies the site; divine ‘abidance’ is the foundation of kṣetra-māhātmya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Somēśvara at Prabhāsakṣetra, described as the supreme sthāna.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse asserts the theological claim of Śiva’s constant association with this liṅga.