Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

संप्राप्तः परमां सिद्धिं प्रतिष्ठाप्य महेश्वरम् । देवसांनिध्यमीशानं तस्मिंल्लिंगे सदा हरिः

Transliteration

saṃprāptaḥ paramāṃ siddhiṃ pratiṣṭhāpya maheśvaram | devasāṃnidhyamīśānaṃ tasmiṃlliṃge sadā hariḥ

Translation

Sau khi an vị Maheśvara, người ấy đạt được thành tựu tối thượng. Liṅga ấy là nơi có sự hiện diện thiêng liêng—Īśāna ngự tại đó, và Hari cũng luôn luôn an trụ nơi ấy.

Word by Word

• संप्राप्तः: having attained
• संप्राप्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: सम् + प्र + आप् (धातु)
• Form: भूतकालिक-कृदन्त (क्त/PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Masculine, Nom., Singular); धातु: आप् (to obtain)

• परमाम्: supreme
• परमाम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (Feminine, Accusative, Singular; adjective)

• सिद्धिम्: attainment/perfection
• सिद्धिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Feminine, Accusative, Singular)

• प्रतिष्ठाप्य: having स्थापित/installed
• प्रतिष्ठाप्य: Kriya (Non-finite verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रति + स्था (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund); धातु: स्था (to establish)

• महेश्वरम्: Maheśvara (Śiva)
• महेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महेश्वर (प्रातिपदिक: महा + ईश्वर)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Accusative, Singular)

• देवसांनिध्यम्: presence of the gods
• देवसांनिध्यम्: Karma/Phala (Result/फल)
• Type: Noun
• Root: देवसांनिध्य (प्रातिपदिक: देव + सांनिध्य)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Nom./Acc., Singular)

• ईशानम्: Īśāna (Śiva)
• ईशानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ईशान (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Accusative, Singular)

• तस्मिन्: in that
• तस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (Pronoun; Locative, Singular)

• लिङ्गे: in the liṅga
• लिङ्गे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Locative, Singular)

• सदा: always
• सदा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• हरिः: Hari (Viṣṇu)
• हरिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kapileśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Kapila completes consecration of Maheśvara and attains supreme siddhi; the Kapileśvara liṅga shines as a locus where Īśāna and Hari are simultaneously present—depictable as dual radiance around one shrine.

Characters & Entities

• Maheśvara
• Īśāna
• Hari (Viṣṇu)
• Kapila
• Kapileśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Consecration (pratiṣṭhā) and tapas culminate in siddhi, and sacred sites can embody harmonious divine presence beyond sectarian boundaries.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kapileśvara liṅga where Maheśvara was installed and where divine presence is affirmed.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pratiṣṭhā (installation/consecration) is referenced as the pivotal sacred act leading to spiritual perfection.