Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

ईर्ष्या दंभस्तथाऽलस्यं निद्रा मोहस्त्वहंकृतिः । एतानि विघ्नरूपाणि सिद्धेर्विघ्नकराणि तु

īrṣyā daṃbhastathā'lasyaṃ nidrā mohastvahaṃkṛtiḥ | etāni vighnarūpāṇi siddhervighnakarāṇi tu

Ganh tị, giả dối, biếng nhác, hôn trầm, mê muội và ngã mạn—đó là những hình thái của chướng ngại, thật sự là kẻ gây chướng cho sự chứng đắc.

ईर्ष्याenvy
ईर्ष्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईर्ष्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
दंभःhypocrisy, ostentation
दंभः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदंभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
तथाand also / likewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अन्वयार्थक-अवधारण (adverb/conj. sense: 'and/also/likewise')
आलस्यम्laziness
आलस्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआलस्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
निद्राsleep
निद्रा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनिद्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
मोहःdelusion
मोहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमोह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/विरोधार्थक-निपात (particle: 'but/indeed')
अहंकृतिःegoism, self-conceit
अहंकृतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहंकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
एतानिthese
एतानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन
विघ्नरूपाणिhaving the form of obstacles
विघ्नरूपाणि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविघ्न + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (विघ्नस्य रूपम् → विघ्नरूपम्)
सिद्धेःof success/accomplishment
सिद्धेः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
विघ्नकराणिcausing obstacles
विघ्नकराणि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविघ्न + कर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (विघ्नं करोति → विघ्नकरः)
तुindeed
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/विरोधार्थक-निपात (particle)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Siddheśvara-kṣetra (context)

Type: kshetra

Scene: An instructional scene: a teacher-ascetic points to a palm-leaf list of vighnas while a pilgrim reflects; personified envy, hypocrisy, sloth, sleep, delusion, and ego appear as faint shadows behind the pilgrim.

S
Siddhi (spiritual attainment)

FAQs

Spiritual progress is hindered primarily by inner vices; recognizing them as vighnas is part of the pilgrim’s dharmic discipline.

The verse continues the Prabhāsa-kṣetra context, framing inner purification as part of the kṣetra’s spiritual program.

None directly; it identifies the mental/ethical impurities that must be overcome for siddhi.