Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

सोमेशादीशदिग्भागे वरारोहेति या स्मृता । तस्याश्च पूर्वदिग्भागे देवं सिद्धेश्वरं परम् । अभिगम्य नरो भक्त्या अणिमादिकमाप्नुयात्

Transliteration

someśādīśadigbhāge varāroheti yā smṛtā | tasyāśca pūrvadigbhāge devaṃ siddheśvaraṃ param | abhigamya naro bhaktyā aṇimādikamāpnuyāt

Translation

Ở phương đông bắc của Someśa có nơi được nhớ đến là Varārohā. Tại phần phía đông của nơi ấy có Thượng Thần Siddheśvara tối thượng. Ai đến gần Ngài với lòng sùng kính có thể đạt aṇimā cùng các thành tựu yoga khác.

Word by Word

• someśādīśadigbhāge: in the direction/sector of Someśa and Īśa etc.
• someśādīśadigbhāge: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: someśa-ādi-īśa-dik-bhāga (प्रातिपदिक; सोमेश + आदि + ईश + दिक् + भाग)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे

• varārohā: Varārohā (name)
• varārohā: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: varārohā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृ/विषय

• iti: thus
• iti: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: अव्यय (quotative particle)

• yā: which
• yā: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्ध/निर्देश

• smṛtā: is known/called
• smṛtā: Kriya (Predicative/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: smṛ (धातु)
• Form: कृदन्त—क्त (past passive participle/कर्मणि भूतकृदन्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (सा) स्मृता = 'is called/remembered'

• tasyāḥ: of that (place/one)
• tasyāḥ: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध

• ca: and
• ca: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: अव्यय (conjunction/समुच्चय)

• pūrvadigbhāge: in the eastern sector
• pūrvadigbhāge: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: pūrva-dik-bhāga (प्रातिपदिक; पूर्व + दिक् + भाग)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे

• devam: the god
• devam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: deva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म

• siddheśvaram: Siddheśvara
• siddheśvaram: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: siddha-īśvara (प्रातिपदिक; सिद्ध + ईश्वर)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म; देवस्य नाम

• param: supreme
• param: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: para (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (सिद्धेश्वरम्)

• abhigamya: having approached
• abhigamya: Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: abhi-gam (धातु)
• Form: कृदन्त—ल्यप् (absolutive/क्त्वान्त), अव्यय; पूर्वक्रिया

• naraḥ: a man
• naraḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: nara (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्ता

• bhaktyā: with devotion
• bhaktyā: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: bhakti (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण (instrument/means)

• aṇimādikam: aṇimā etc. (mystic powers)
• aṇimādikam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: aṇimā-ādi (प्रातिपदिक; अणिमा + आदि)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म

• āpnuyāt: would obtain
• āpnuyāt: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: āp (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Siddheśvara at Varārohā (within Prabhāsa)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim approaches a Śiva-liṅga named Siddheśvara set in the eastern quarter of Varārohā, with siddhas subtly present; the landscape suggests coastal Prabhāsa with sanctified directional markers.

Characters & Entities

• Someśa/Someśvara
• Varārohā
• Siddheśvara
• Aṇimā (siddhi)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional approach to Siddheśvara in the sacred landscape of Prabhāsa is said to awaken extraordinary spiritual capacities.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Varārohā in Prabhāsa-kṣetra, specifically the eastern part where Siddheśvara is situated, near Someśvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

Abhिगमन (going/approaching) and bhakti (devotional worship) of Siddheśvara are recommended as the means to attain siddhis.