Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

Devanagari script

पंचामृतेन संस्नाप्य देवं शुकप्रतिष्ठितम् । सुगन्धपुष्पैः संपूज्य शौक्रीं पीडां स नाप्नुयात्

Transliteration

paṃcāmṛtena saṃsnāpya devaṃ śukapratiṣṭhitam | sugandhapuṣpaiḥ saṃpūjya śaukrīṃ pīḍāṃ sa nāpnuyāt

Translation

Tắm gội vị thần do Thánh hiền Śuka an lập bằng pañcāmṛta, rồi cúng dường bằng hoa thơm, người ấy sẽ không chịu nỗi khổ ách liên hệ đến Śukra (Kim Tinh).

Word by Word

• पञ्चामृतेन: with pañcāmṛta (five nectars)
• पञ्चामृतेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पञ्च-अमृत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; समासः: पञ्च + अमृत (पञ्चविध-अमृतम्)

• संस्नाप्य: having bathed (him)
• संस्नाप्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: √स्ना (धातु) उपसर्गः सम्-; संस्नाप्य (ल्यप्)
• Form: क्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund): 'having bathed'

• देवम्: the deity
• देवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• शुक: Śuka (parrot/Śuka)
• शुक: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शुक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, समासपूर्वपद (in compound)

• प्रतिष्ठितम्: installed by Śuka
• प्रतिष्ठितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रतिष्ठित (कृदन्त; √स्था (धातु) उपसर्गः प्रति- + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; देवम् विशेषयति; समासः: शुक-प्रतिष्ठितम् (शुकेन प्रतिष्ठितम्)

• सुगन्ध: fragrant
• सुगन्ध: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुगन्ध (प्रातिपदिक)
• Form: समासपूर्वपद (in compound)

• पुष्पैः: with flowers
• पुष्पैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पुष्प (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; समासः: सुगन्ध-पुष्पैः (fragrant flowers)

• संपूज्य: having worshipped
• संपूज्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: √पूज् (धातु) उपसर्गः सम्-; संपूज्य (ल्यप्)
• Form: क्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (absolutive): 'having worshipped'

• शौक्रीम्: (arising) from semen/Śukra
• शौक्रीम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शौक्री (प्रातिपदिक; शुक्र-सम्बन्धिनी)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; पीडाम् विशेषयति

• पीडाम्: affliction; pain
• पीडाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पीडा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• आप्नुयात्: may obtain; may suffer
• आप्नुयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Īśvara (Śiva) (deduced from section flow)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śukra-pratiṣṭhita (Śuka-pratiṣṭhita) Deva/Liṅga at Prabhāsa

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: Priests and devotees pour pañcāmṛta over the Śukra-established liṅga; streams of white and golden liquids flow, followed by a shower of fragrant blossoms; the devotee is shown relieved from a dark ‘pīḍā’ cloud.

Characters & Entities

• Śuka
• Śukra (Venus)
• Śukreśvara (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional worship at a sacred liṅga is taught as a dharmic remedy that harmonizes planetary afflictions through Śiva’s sanctifying presence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, focusing on the deity/liṅga associated with Śukreśvara and the establishment by Śuka.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pañcāmṛta snāna/abhiṣeka of the deity and worship with fragrant flowers (sugandha-puṣpa).