Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

बृहस्पतिकृता पीडा नैव तेषां हि जायते । तत्र शुक्लचतुर्दश्यां गुरुवारे तथा प्रिये

Transliteration

bṛhaspatikṛtā pīḍā naiva teṣāṃ hi jāyate | tatra śuklacaturdaśyāṃ guruvāre tathā priye

Translation

Nỗi khổ do Bṛhaspati gây ra không hề phát sinh đối với họ. Và tại nơi ấy, hỡi người yêu dấu, vào ngày mười bốn của nửa tháng sáng (chaturdaśī), lại nhằm ngày thứ Năm.

Word by Word

• बृहस्पतिकृता: done/made by Bṛhaspati
• बृहस्पतिकृता: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक) + कृत (कृ धातु, क्त-प्रत्यय)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: बृहस्पतेः कृता); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण

• पीडा: affliction, pain
• पीडा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पीडा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• एव: indeed, at all
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय (emphatic particle)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक (सामान्य), षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन; सर्वनाम

• हि: indeed, for
• हि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle; causal/emphatic)

• जायते: arises, is born
• जायते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• शुक्लचतुर्दश्याम्: on the bright fortnight’s fourteenth (tithi)
• शुक्लचतुर्दश्याम्: Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शुक्ल (प्रातिपदिक) + चतुर्दशी (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (कर्मधारय/विशेषणपूर्वपद: शुक्ला चतुर्दशी); स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• गुरुवारे: on Thursday
• गुरुवारे: Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गुरुवार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• तथा: thus, also
• तथा: Sambandha (Adverbial/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus/also)

• प्रिये: O dear (one)
• प्रिये: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (vocative), एकवचन

Speaker

Śiva (Īśvara) addressing Umā (“priye”)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Bṛhaspati-kṛta Liṅga at Prabhāsa

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: A Thursday observance at the Prabhāsa liṅga: devotees gather on Śukla Caturdaśī; offerings include yellow flowers/cloth (guru symbolism), lamps, and water; a subtle planetary motif of Jupiter is shown pacified, with affliction dissipating.

Characters & Entities

• Bṛhaspati (Guru)
• Tithi: Śukla Caturdaśī
• Thursday (Guruvāra)
• Prabhāsa Kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred-place devotion is presented as a remedy even for cosmic/planetary afflictions—dharma integrates bhakti and wellbeing.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, at the Bṛhaspati-associated liṅga shrine.

What ritualistic prescription is mentioned?

Timing guidance for worship: Śukla Caturdaśī and especially Thursday (Guruvāra).