Adhyaya 42
Chương này thuật lời dạy của Īśvara dành cho Devī về cách đến gần và thờ phụng thần Chandīśa tại Prabhāsa-kṣetra. Ngài chỉ rõ vị trí đền thờ bằng các dấu mốc phương hướng và liên hệ: gần Somēśa/Īśa-dig-bhāga, và không xa về phía nam nơi cư ngụ của Daṇḍapāṇi. Quyền uy linh thiêng của thánh địa được xác lập qua việc kể rằng Chandā và một gaṇa đã tu khổ hạnh lớn, từng an vị và phụng thờ, khiến liṅga Chandēśvara trở nên lừng danh. Tiếp đó là trình tự pūjā có quy củ: tắm rưới (abhiṣeka) bằng sữa, sữa chua và bơ ghee; xức mật ong, nước mía và nghệ tây; thoa hương liệu như long não, uśīra, tinh chất xạ hương và đàn hương; dâng hoa, hương và aguru; dâng y phục tùy khả năng; dâng naivedya (đặc biệt là paramānna) kèm đèn; và bố thí/dakṣiṇā cho các dvijāti. Chương còn nêu hiệu lực đặc thù theo nơi chốn: lễ vật dâng khi quay mặt về hướng nam trở thành phước đức vô tận dành cho Chandīśa; śrāddha cử hành ở phía nam Chandīśa đem lại sự mãn nguyện lâu bền cho tổ tiên; và pháp tu uttarāyaṇa với “ghṛta-kambala” (tấm choàng/bùn ghee) giúp tránh tái sinh khắc nghiệt. Kết luận khẳng định việc hành hương với lòng sùng kính đối với Śūlin là phương tiện sám hối, giải thoát chúng sinh khỏi tội lỗi do phạm nirmālya, do vô tình thọ thực, cùng các lỗi lầm khác phát sinh từ nghiệp.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि चण्डीशं देवमुत्तमम् । सोमेशादीशदिग्भागे धनुषां सप्तके स्थितम्
Īśvara phán: Bấy giờ, hỡi Mahādevī, nên đến vị thần tối thượng Caṇḍīśa, ngự ở hướng đông bắc tính từ Someśa, cách bảy tầm cung.
Verse 2
दण्डपाणेस्तु भवनाद्दक्षिणे नातिदूरगम् । चंड्या प्रतिष्ठितं पूर्वं चण्डेनाराधितं ततः
Ở phía nam nơi cư ngụ của Daṇḍapāṇi, không xa lắm, có thánh sở ấy: thuở trước do Caṇḍī an lập, rồi về sau được Caṇḍa phụng thờ.
Verse 3
गणेन मम देवेशि तत्कृत्वा दुष्करं तपः । तेन चण्डेश्वरं लिंगं प्रख्यातं धरणीतले
Ô Nữ Thần, vị gaṇa (tùy tùng) của Ta đã tu khổ hạnh khó làm tại đó; nhờ người ấy, Liṅga kia được danh tiếng khắp cõi trần với danh hiệu “Caṇḍeśvara”.
Verse 4
स्नापयेत्पयसा पूर्वं दध्ना घृतयुतेन च । मधुनेक्षुरसेनैव कुंकुमेन विलेपयेत्
Trước hết hãy tắm (abhiṣeka) Liṅga bằng sữa; kế đó bằng sữa chua hòa với bơ ghee; rồi dùng mật ong và nước mía nữa mà xức lên bằng nghệ tây (saffron) để cúng dường.
Verse 5
कर्पूरोशीरमिश्रेण मृगनाभिरसेन च । चन्दनेन सुगन्धेन पुष्पैः संपूजयेत्ततः
Rồi hãy cúng bái viên mãn bằng đàn hương thơm; bằng hỗn hợp long não và uśīra; bằng tinh chất xạ hương; và bằng các loài hoa.
Verse 6
दग्ध्वा धूपं पुरो देवि ततो देवस्य चागुरुम् । वस्त्रैः संपूजयेत्पश्चादात्मवित्तानुसारतः
Hỡi Nữ Thần, trước hết hãy dâng hương (dhūpa) trước tôn tượng; rồi dâng trầm hương aguru lên Đức Chúa; sau đó, tùy theo tài lực của mình, hãy cúng dường y phục để thờ phụng Ngài.
Verse 7
नैवेद्यं परमान्नं च दत्त्वा दीपसम न्वितम् । ततो दद्याद्द्विजातिभ्यो यथाशक्त्या तु दक्षिणाम्
Sau khi dâng naivedya—đặc biệt là món cơm chín thượng hạng—cùng với đèn cúng, bấy giờ hãy bố thí dakṣiṇā cho các bậc dvija (hai lần sinh), tùy theo khả năng.
Verse 8
दक्षिणां दिशमास्थाय यत्किंचित्तत्र दीयते । चण्डीशस्य वरारोहे तत्सर्वं चाक्षयं भवेत्
Hỡi người đẹp thắt lưng, bất cứ vật gì được bố thí tại đó khi hướng mặt về phương Nam, liên hệ đến Caṇḍīśa, tất thảy đều trở thành công đức bất hoại.
Verse 9
यः श्राद्धं कुरुते तत्र चण्डीशस्य तु दक्षिणे । आकल्पं तृप्तिमायांति पितरस्तस्य भामिनि
Ai cử hành lễ śrāddha tại đó, ở phía nam của Caṇḍīśa, hỡi người nữ rạng ngời, thì tổ tiên của người ấy được mãn nguyện trọn một kiếp (kalpa).
Verse 10
अयने चोत्तरे प्राप्ते यः कुर्याद्घृत कम्बलम् । न स भूयोऽत्र संसारे जन्म प्राप्नोति दारुणम्
Khi tiết chí bắc (uttarāyaṇa) đã đến, ai thực hành nghi lễ “ghṛta-kambala” (tấm chăn bơ sữa), người ấy sẽ không còn thọ một sự tái sinh đáng sợ trong vòng luân hồi thế gian này nữa.
Verse 11
एवं कृत्वा नरो भक्त्या यात्रां देवस्य शूलिनः । निर्माल्यातिक्रमोद्भूतैरज्ञानाद्भक्षणोद्भवैः । पापैः प्रमुच्यते जंतुस्तथाऽन्यैः कर्मसंभवैः
Sau khi thành kính thực hiện cuộc hành hương (yātrā) đến Đấng cầm đinh ba (Śūlin), con người ấy được giải thoát khỏi các tội lỗi—tội do xúc phạm nirmālya (vật cúng thánh), tội do vô minh mà ăn (những vật ấy), và cả các tội khác phát sinh từ nghiệp hành.
Verse 42
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमेप्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये चण्डीशमाहात्म्यवर्णनंनामद्विचत्वारिंशोऽध्यायः
Như vậy kết thúc chương thứ bốn mươi hai, mang tên “Sự mô tả về đại uy đức của Caṇḍīśa”, trong Prabhāsa Khaṇḍa—thuộc Prabhāsakṣetra Māhātmya—của tôn kinh Skanda Mahāpurāṇa, trong Ekāśītisāhasrī Saṃhitā.