Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 41

Devanagari script

कल्पेषु वेदाश्च पुनःपुनरावर्तकाः स्मृताः । मंत्राश्चैव तथा देवि मुक्त्वा तु शतरुद्रियम्

Transliteration

kalpeṣu vedāśca punaḥpunarāvartakāḥ smṛtāḥ | maṃtrāścaiva tathā devi muktvā tu śatarudriyam

Translation

Trải qua các kiếp (kalpa), các Veda được ghi nhớ là cứ lặp lại mãi; các thần chú cũng vậy, hỡi Devī—chỉ riêng Śatarudrīya thì không như thế.

Word by Word

• कल्पेषु: in (various) kalpas
• कल्पेषु: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कल्प (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; अधिकरण (time-locative)

• वेदाः: Vedas
• वेदाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्ता

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-निपात

• पुनःपुनः: again and again
• पुनःपुनः: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनःपुनः (अव्यय)
• Form: आवृत्ति-वाचक-अव्यय (adverb of repetition)

• आवर्तकाः: recurring/returning
• आवर्तकाः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आ + वृत् (धातु) + ण्वुल्/अक (कृदन्त-प्रातिपदिक ‘आवर्तक’)
• Form: कर्तरि-प्रयोगे कृदन्त-प्रातिपदिक, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (वेदाः)

• स्मृताः: are regarded/remembered
• स्मृताः: Kriya (Predicative participle/क्रिया-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि-भावे ‘are remembered/considered’

• मन्त्राः: mantras
• मन्त्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्ता (अनुवर्तते)

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-निपात

• एव: indeed
• एव: Emphasis (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-निपात

• तथा: likewise
• तथा: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: ‘thus/likewise’)

• देवि: O Goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• मुक्त्वा: having left; excepting
• मुक्त्वा: Kriya-visheshaṇa (Absolutive/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: मुच् (धातु) + क्त्वा (अव्यय-कृदन्त)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया; ‘having left/excepting’

• तु: however/indeed
• तु: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात

• शतरुद्रियम्: the Śatarudriya
• शतरुद्रियम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शतरुद्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म (मुक्त्वा इत्यस्य)

Speaker

Śiva (addressing Devī/Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa Kṣetra (Śatarudrīya-viśeṣa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: A cosmic wheel of kalpas turning in the background; manuscripts of Veda and various mantras appear and fade with each cycle, while a radiant, unchanging Śatarudrīya scroll remains luminous at the center, guarded by Rudra’s presence; Devī listens.

Characters & Entities

• Kalpa
• Vedas
• Mantras
• Śatarudrīya
• Devī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The text asserts an extraordinary, singular status for the Śatarudrīya, portraying it as uniquely enduring or incomparable among recurring revelations.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra remains the contextual setting, where Śatarudrīya practice is especially praised.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicit endorsement of Śatarudrīya recitation by declaring its exceptional status; no step-by-step rite is detailed.