Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 22

Devanagari script

सरांसि सरितश्चैव पल्वलानि ह्रदास्तथा । तानि मेध्यानि सर्वाणि सर्वपापहराणि च

Transliteration

sarāṃsi saritaścaiva palvalāni hradāstathā | tāni medhyāni sarvāṇi sarvapāpaharāṇi ca

Translation

Hồ và sông, vũng lầy và ao đầm nữa—tất cả đều có năng lực thanh tịnh, và đều trừ diệt mọi tội lỗi.

Word by Word

• सरांसि: lakes, ponds
• सरांसि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन — Neuter, Nominative/Accusative plural

• सरितः: rivers
• सरितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सरित् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन — Feminine, Nominative plural

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction/particle)

• एव: indeed, just
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)

• पल्वलानि: marshes, pools
• पल्वलानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पल्वल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन — Neuter, Nominative/Accusative plural

• ह्रदाः: lakes
• ह्रदाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ह्रद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन — Masculine, Nominative plural

• तथा: likewise, also
• तथा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: रीत्यर्थक-अव्यय (adverb: ‘likewise/so’)

• तानि: those (things)
• तानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन — Neuter, Nominative/Accusative plural (pronoun)

• मेध्यानि: pure, purifying
• मेध्यानि: Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मेध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन — Neuter, Nom./Acc. plural; विशेषण (qualifying तानि)

• सर्वाणि: all
• सर्वाणि: Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन — Neuter, Nom./Acc. plural; विशेषण (qualifying तानि)

• सर्वपापहराणि: removers of all sins
• सर्वपापहराणि: Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + पाप + हर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन — Neuter, Nom./Acc. plural; षष्ठी-तत्पुरुष (सर्वेषां पापानां हराणि) विशेषण (qualifying तानि)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction/particle)

Speaker

Skanda (deduced from section context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa inner waters (sarasi/sarit/palvala/hrada)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Deveśi)

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims bathing in multiple kinds of waters—river current, still lake, lotus pond—while priests chant; the waters glow subtly, symbolizing pāpa-kṣaya.

Characters & Entities

• Sacred waters of Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Contact with tīrtha-waters—natural and temple-linked—is portrayed as a potent instrument of purification within dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The waters (lakes, rivers, pools, ponds) within Prabhāsa-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Tīrtha-snān is implied by praising these waters as medhya (purifying) and sarvapāpahara (sin-removing).