Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 131

Devanagari script

ये चांतरिक्षे भुवि ये च देवास्तीर्थानि वै यानि दिगंतरेषु । क्षेत्रं प्रभासं प्रवरं हि तेषां सोमेश्वरं देवि तथा वरिष्ठम्

Transliteration

ye cāṃtarikṣe bhuvi ye ca devāstīrthāni vai yāni digaṃtareṣu | kṣetraṃ prabhāsaṃ pravaraṃ hi teṣāṃ someśvaraṃ devi tathā variṣṭham

Translation

Tất cả chư thiên ở trên không trung và trên mặt đất, cùng mọi thánh địa (tīrtha) hiện hữu khắp bốn phương—trong số ấy, hỡi Devī, Prabhāsa là thánh địa tối thắng, và Somanātha (Someśvara) cũng tối tôn như vậy.

Word by Word

• ye: those who
• ye: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)

• ca: and
• ca: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (and)

• antarikṣe: in the sky/atmosphere
• antarikṣe: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: antarikṣa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• bhuvi: on earth
• bhuvi: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: bhū (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• ye: those who
• ye: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; पुनरुक्त-सम्बन्धवाचक

• ca: and
• ca: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (and)

• devāḥ: gods
• devāḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: deva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

• tīrthāni: sacred fords/pilgrimage places
• tīrthāni: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tīrtha (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन

• vai: indeed
• vai: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: vai (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्यय (indeed)

• yāni: which
• yāni: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; सम्बन्धवाचक

• dik-antareṣu: in the regions between the directions / in various quarters
• dik-antareṣu: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: dik (प्रातिपदिक) + antara (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (षष्ठी-तत्पुरुष: दिशाम् अन्तरेषु), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), बहुवचन

• kṣetram: the sacred field/place
• kṣetram: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: kṣetra (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• prabhāsam: Prabhāsa
• prabhāsam: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: prabhāsa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्म/विशेष्य-निर्देश (कषेत्रम्—प्रभासम्)

• pravaram: excellent / foremost
• pravaram: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: pravara (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषण (क्षेत्रम्)

• hi: indeed / for
• hi: Sambandha (Reason/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: hi (अव्यय)
• Form: हेतौ/निश्चये-अव्यय (for/indeed)

• teṣām: of them
• teṣām: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: tad (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन

• someśvaram: Someśvara (Lord Soma/Śiva)
• someśvaram: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: soma (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (कर्मधारय: सोमः ईश्वरः), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• devi: O Goddess
• devi: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: devī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन

• tathā: also
• tathā: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: tathā (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (also/likewise)

• variṣṭham: the most excellent
• variṣṭham: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: variṣṭha (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; अतिशय-विशेषण (superlative) विशेषण (क्षेत्रम्/सोमेश्वरम्)

Speaker

Śiva (deduced from immediate context: Śaṅkara speaking to Devī in Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra; Someśvara (Somanātha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A vast cosmic tableau: devas in the sky and on earth turn toward the radiant Prabhāsa coast; at the center stands the Somanātha linga, crowned by a halo, with directional tīrthas symbolically converging.

Characters & Entities

• Devī
• Prabhāsa-kṣetra
• Someśvara (Somanātha)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Among countless divine abodes and tīrthas, certain kṣetras are proclaimed pre-eminent due to their exceptional sanctity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, with emphasis on Someśvara/Somanātha.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is stated; the verse establishes the supreme status of the place and deity, encouraging pilgrimage and worship.