Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 103

Devanagari script

पृथिव्यां यानि तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च । लाकुलिं भारभूतिं च आषाढिं दण्डमेव च

Transliteration

pṛthivyāṃ yāni tīrthāni puṇyānyāyatanāni ca | lākuliṃ bhārabhūtiṃ ca āṣāḍhiṃ daṇḍameva ca

Translation

Trên cõi đất này, mọi thánh địa (tīrtha) và nơi trú ngụ công đức đều có—kể cả Lākulī, Bhārabhūti, Āṣāḍhī và Daṇḍa—

Word by Word

• पृथिव्याम्: on earth
• पृथिव्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन — Feminine, Locative, Singular

• यानि: which
• यानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन — Neuter, Nom/Acc, Plural; सम्बन्धक — ‘which’

• तीर्थानि: pilgrimage places
• तीर्थानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन — Neuter, Nom/Acc, Plural

• पुण्यानि: holy/meritorious
• पुण्यानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन — Neuter, Nom/Acc, Plural; तीर्थाणि इति विशेषण — adjective of ‘tīrthāni’

• आयतनानि: abodes/shrines
• आयतनानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आयतन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन — Neuter, Nom/Acc, Plural

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय — conjunction ‘and’

• लाकुलिम्: Lākulī (a sacred site)
• लाकुलिम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लाकुली (प्रातिपदिक; तीर्थनाम)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Accusative, Singular; नाम (तीर्थ/आयतन-समूहस्य)

• भारभूतिम्: Bhārabhūti (a sacred site)
• भारभूतिम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भारभूति (प्रातिपदिक; तीर्थनाम)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Accusative, Singular; नाम

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय — conjunction

• आषाढिम्: Āṣāḍhī (a sacred site)
• आषाढिम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आषाढी (प्रातिपदिक; तीर्थनाम)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Accusative, Singular; नाम

• दण्डम्: Daṇḍa (a sacred site)
• दण्डम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दण्ड (प्रातिपदिक; तीर्थनाम/स्थलनाम)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular; नाम

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय — particle ‘indeed/just’

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय — conjunction

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (contextual attribution within Māhātmya narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Somnātha/Someśvara) as the implicit focus; other tīrthas named as attendants

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A cosmic map-like vision: named tīrthas personified as radiant pilgrims approaching a central Somnātha liṅga, carrying their own emblems (lotus of Puṣkara, forest of Naimiṣa, etc.).

Characters & Entities

• Tīrthas (general)
• Lākulī
• Bhārabhūti
• Āṣāḍhī
• Daṇḍa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

All holy places on earth are spiritually connected in the Purāṇic vision, converging in reverence to the supreme sacred center.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra is being elevated as a focal point in relation to many tīrthas.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; the verse begins a catalog of tīrthas that participate in devotion at Prabhāsa.