Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 55

Devanagari script

राजानं राजपुत्रं वा राजमंत्रिणमेव च । राज्यं वा सर्वविघ्नेशो वशीकुर्यात्सराष्ट्रकम्

Transliteration

rājānaṃ rājaputraṃ vā rājamaṃtriṇameva ca | rājyaṃ vā sarvavighneśo vaśīkuryātsarāṣṭrakam

Translation

Đấng Chủ tể mọi chướng ngại (Vināyaka) có thể khiến một vị vua, một hoàng tử, một đại thần triều đình—thậm chí cả một vương quốc cùng toàn cõi—đều quy phục dưới ảnh hưởng của người ấy.

Word by Word

• राजानम्: a king
• राजानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (king)

• राजपुत्रम्: a prince
• राजपुत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: राज (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (राज्ञः पुत्रः = king’s son/prince)

• वा: or
• वा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक अव्यय (or)

• राजमन्त्रिणम्: a royal minister
• राजमन्त्रिणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: राज (प्रातिपदिक) + मन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (राज्ञः मन्त्रिन् = king’s minister)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक (indeed/just)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (and)

• राज्यम्: a kingdom
• राज्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (kingdom)

• वा: or
• वा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक अव्यय (or)

• सर्वविघ्नेशः: the lord of all obstacles (Gaṇeśa)
• सर्वविघ्नेशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + विघ्न (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सर्वेषां विघ्नानाम् ईशः = lord of all obstacles)

• वशीकुर्यात्: would subdue; should bring under control
• वशीकुर्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वशी-कृ (धातु; नामधातु/कृदन्ताधारित)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन (should bring under control)

• सराष्ट्रकम्: together with (his/its) realm
• सराष्ट्रकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स (प्रातिपदिक/उपसर्गसदृश) + राष्ट्रक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (राष्ट्रकेन सह = together with (its) realm/territory)

Speaker

Unspecified in snippet; phala statement tied to Vināyaka-upāsanā in Prabhāsa.

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Vināyaka-prabhāva)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Vināyaka’s blessing is shown as calming a royal court: a devotee prays, while a king, prince, and minister become favorably disposed, symbolizing obstacles dissolving in state affairs.

Characters & Entities

• Vināyaka (Sarvavighneśa)
• King
• Prince
• Minister
• Kingdom

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Vināyaka’s grace is portrayed as removing worldly impediments and granting authority and success in public affairs.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where Vināyaka worship is linked with powerful worldly and spiritual results.

What ritualistic prescription is mentioned?

Not detailed here; it is a stated result (phala) of the preceding Caturthī worship and propitiation.