Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

शीलरूपगुणोपेता नित्यं सा तु पतिवता । सर्वयोषिद्गुणैर्युक्ता यथा साध्वी ह्यरुन्धती

Transliteration

śīlarūpaguṇopetā nityaṃ sā tu pativatā | sarvayoṣidguṇairyuktā yathā sādhvī hyarundhatī

Translation

“Được trang nghiêm bởi hạnh kiểm, dung nhan và đức hạnh, nàng luôn là người vợ thủy chung. Nàng hội đủ mọi phẩm chất của nữ nhân—tựa như bậc trinh phụ Arundhatī.”

Word by Word

• शील-रूप-गुण-उपेता: endowed with conduct, beauty, and virtues
• शील-रूप-गुण-उपेता: Kriya-visheshana (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: शील (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक) + उपेत (कृदन्त; उप-इ धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘उपेत’; समासः—तत्पुरुषः (शीलरूपगुणैः उपेता)

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Modifier (Temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावेन क्रियाविशेषणवत् (adverbial accusative)

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• तु: indeed/but
• तु: Connector
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेष-निपात (particle)

• पतिवता: devoted to her husband
• पतिवता: Kriya-visheshana (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: पति (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित) → पतिवत्/पतिवता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; तद्धितान्त (वत्)

• सर्व-योषित्-गुणैः: with all the virtues of women
• सर्व-योषित्-गुणैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + योषित् (प्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (सर्वासां योषितां गुणैः)

• युक्ता: endowed/possessed
• युक्ता: Kriya-visheshana (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: युज् (धातु) → युक्त (कृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• यथा: as
• यथा: Modifier (Comparative)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: उपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (comparative/illustrative)

• साध्वी: the chaste woman
• साध्वी: Upamana (Standard of comparison/उपमान)
• Type: Noun
• Root: साध्वी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; उपमान-रूपेण

• हि: indeed
• हि: Connector
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: हेतु/निश्चय-निपात (emphatic/causal particle)

• अरुन्धती: Arundhatī
• अरुन्धती: Upamana (Standard of comparison/उपमान)
• Type: Noun
• Root: अरुन्धती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; नाम

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Indumatī depicted performing household worship and service, serene and composed; a symbolic Arundhatī star motif or the Saptarṣi constellation hinted above to evoke the comparison.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Indumatī
• Arundhatī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steadfast virtue and marital fidelity (pativratā-dharma) are upheld as powerful forms of dharma that shape destiny and sacred narratives.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse itself is ethical narration; it supports the Prabhāsa-kṣetra origin story that underlies a tīrtha practice.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it defines character-virtues rather than a ritual act.