Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 27

Devanagari script

एवमुक्ते तु तेनाथ मुखमालोकितं हरेः । तेन प्रोक्तमिदं तथ्यं यत्ते राज्ञा प्रभाषितम्

Transliteration

evamukte tu tenātha mukhamālokitaṃ hareḥ | tena proktamidaṃ tathyaṃ yatte rājñā prabhāṣitam

Translation

Nghe nói vậy, đấng Chúa (Nārāyaṇa) nhìn vào gương mặt của Hari. Rồi Ngài tuyên bày chân lý này—đúng như lời nhà vua đã nói với các ngươi.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (thus)

• उक्ते: when (this) was said
• उक्ते: Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP) सति-सप्तमी (locative absolute), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘when it was said’

• तु: then/but
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/अन्वयार्थक-अव्यय (but/indeed)

• तेन: by him
• तेन: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)

• मुखम्: face
• मुखम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आलोकितम्: was looked at
• आलोकितम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-लोक् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि (was looked at)

• हरेः: of Hari
• हरेः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• तेन: by him
• तेन: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम

• प्रोक्तम्: was spoken
• प्रोक्तम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि (was said)

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• तथ्यम्: true
• तथ्यम्: Karma (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: तथ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेयविशेषणम् (predicate adjective)

• यत्: which/that which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• ते: to you/of you
• ते: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (प्रातिपदिक; 2nd person pronoun)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; ‘of you/for you’

• राज्ञा: by the king
• राज्ञा: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• प्रभाषितम्: was spoken
• प्रभाषितम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-भाष् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि (was spoken)

Speaker

Narrator (third-person; within the Prabhāsa-kṣetra-māhātmya frame)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (implied)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: After the accusation, Nārāyaṇa turns and looks upon Hari’s face; a moment of silent recognition before a truthful pronouncement.

Characters & Entities

• Hari

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Truthful instruction (tathya) is affirmed through divine attention and careful confirmation before teaching a sacred remedy.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse sets up the teaching that culminates in the glorification of Prācī Sarasvatī within Prabhāsa-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed in this verse; it introduces an authoritative statement that leads into the tīrtha-instruction.