Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

सोमवारे विशेषेण यस्तल्लिंगं प्रपूजयेत् । तस्यान्वयेऽपि देवेशि कुष्ठी कश्चिन्न जायते

Transliteration

somavāre viśeṣeṇa yastalliṃgaṃ prapūjayet | tasyānvaye'pi deveśi kuṣṭhī kaścinna jāyate

Translation

Ôi Nữ Thần, ai thờ phụng Liṅga ấy, nhất là vào ngày thứ Hai, thì ngay trong dòng dõi người ấy cũng không ai sinh ra mắc bệnh cùi.

Word by Word

• सोमवारे: on Monday
• सोमवारे: अधिकरण (Location/Time)
• Type: Noun
• Root: सोमवार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)

• विशेषेण: especially, in particular
• विशेषेण: करण (Instrument/Means)
• Type: Noun
• Root: विशेष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; क्रियाविशेषण-प्रयोग (adverbial instrumental)

• यः: who
• यः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• तत्: that
• तत्: कर्म (Object)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषण (demonstrative)

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva emblem)
• लिङ्गम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• प्रपूजयेत्: should worship
• प्रपूजयेत्: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• अन्वये: in (his) lineage
• अन्वये: अधिकरण (Location/Domain)
• Type: Noun
• Root: अन्वय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

• अपि: even, also
• अपि: सम्बन्ध (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), समुच्चय/अपि-अर्थ (also/even)

• देवेशि: O goddess (lady of the gods)
• देवेशि: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: देवेशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• कुष्ठी: a leper
• कुष्ठी: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: कुष्ठिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• कश्चित्: anyone, someone
• कश्चित्: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; अनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun)

• न: not
• न: सम्बन्ध (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात (negative particle)

• जायते: is born/arises
• जायते: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन

Speaker

Śiva (addressing Devī/Pārvatī as ‘deveśi’)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Guptēśvara

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Devī (addressed as Devēśi)

Visual Art Cues

Scene: Devotees on a Monday offer bilva leaves and water to Guptēśvara; a maternal Devī presence is implied by the address ‘Devēśi’; a family stands behind, symbolizing lineage protection.

Characters & Entities

• Guptēśvara Liṅga
• Śiva
• Devī (Pārvatī)
• Somavāra (Monday)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Time-sanctified devotion (Somavāra worship) yields enduring blessings that extend beyond the individual to the family line.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Guptēśvara Liṅga in Prabhāsa-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Special worship (pūjā) of the Liṅga on Mondays (Somavāra).