Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 30

Devanagari script

भूतीश्वरं समायाता सिद्धो यत्र महामुनिः । भूतीश्वरे समीपस्थं तत्र प्राप्ता मनोरमम्

Transliteration

bhūtīśvaraṃ samāyātā siddho yatra mahāmuniḥ | bhūtīśvare samīpasthaṃ tatra prāptā manoramam

Translation

Ngài đến Bhūtīśvara, nơi một bậc đại hiền đã chứng đắc viên mãn. Gần Bhūtīśvara, Ngài chạm đến một chốn mỹ lệ và cát tường.

Word by Word

• भूतीश्वरम्: to Bhūtīśvara (a sacred place/Śiva)
• भूतीश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भूतीश्वर (प्रातिपदिक; भूति + ईश्वर)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (भूतेः ईश्वरः)

• समायाता: arrived
• समायाता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-या (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (भूतकर्मणि/भूतकालिक), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सम्+आ+या’ = arrived

• सिद्धः: accomplished/perfected
• सिद्धः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सिद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (महामुनिः)

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; सम्बन्धबोधक-अव्यय (relative adverb: ‘where’)

• महामुनिः: the great sage
• महामुनिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महामुनि (प्रातिपदिक; महा + मुनि)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः कर्मधारयः (महान् मुनिः)

• भूतीश्वरे: at/in Bhūtīśvara
• भूतीश्वरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भूतीश्वर (प्रातिपदिक; भूति + ईश्वर)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः

• समीपस्थम्: situated nearby
• समीपस्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: समीपस्थ (प्रातिपदिक; समीप + स्थ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (मनोरमम्); समासः तत्पुरुषः (समीपे स्थितम्)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक-अव्यय (there)

• प्राप्ता: reached
• प्राप्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘प्र+आप्’ = reached/obtained

• मनोरमम्: a delightful (place)
• मनोरमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मनोरम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; गन्तव्य-स्थानवाचक (object of motion)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Bhūtīśvara

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: The river approaches a Śiva shrine named Bhūtīśvara; a great sage sits in meditation, aura of accomplishment; the spot is lush and auspicious, with bilva trees and a small temple spire near the bank.

Characters & Entities

• Sarasvatī
• Bhūtīśvara
• Mahāmuni (unnamed Siddha)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha becomes especially potent when sanctified by realized sages; Sarasvatī’s presence marks such sites as spiritually delightful and merit-giving.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Bhūtīśvara and its nearby sacred locality, highlighted as a place associated with a siddha mahāmuni.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse functions as tīrtha-identification and praise through association with siddhi.