Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 100

अनेन शक्यते यावत्तावत्तोयं समाहर । न त्वया शोषणीयोऽयं समुदः सरितांपतिः

anena śakyate yāvattāvattoyaṃ samāhara | na tvayā śoṣaṇīyo'yaṃ samudaḥ saritāṃpatiḥ

“Với vật này, hãy chỉ gom nước được bao nhiêu thì bấy nhiêu. Ngươi chớ làm cạn biển cả—chúa tể của muôn sông.”

अनेनby this (means)
अनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्; सर्वनाम (instrumental: 'by/with this')
शक्यतेis possible / can be done
शक्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√शक् (धातु)
Formलट्-लकारः (वर्तमान), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive)
यावत्as long as / as much as
यावत्:
Avyaya (Modifier/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootyāvat (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; परिमाण/अवधि-वाचक (as long as / as much as)
तावत्so much / that much
तावत्:
Avyaya (Modifier/अव्यय)
TypeIndeclinable
Roottāvat (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; तादृश-परिमाणवाचक (so much / that much)
तोयम्water
तोयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottoya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्
समाहरcollect / gather
समाहर:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-√हृ (धातु)
Formलोट्-लकारः (आज्ञार्थक/imperative), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
not
:
Avyaya (Negation/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negation particle)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Roottvam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (सर्वनाम), तृतीया-विभक्तिः (करण/कर्तृ-निर्देशः कर्मणि), एकवचनम्; 'by you'
शोषणीयःto be dried up / fit to be dried
शोषणीयः:
Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Root√शुष् (धातु) + अनीय (कृत्-प्रत्यय)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (अनीय), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विधेय-विशेषणम् (fit to be dried)
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
समुदःthe ocean/sea
समुदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsamuda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सरिताम्of rivers
सरिताम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootsarit (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), बहुवचनम्
पतिःlord
पतिः:
Apposition (Predicate noun/उपपद)
TypeNoun
Rootpati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; (समासाङ्ग-रूपेण 'सरितांपतिः' इति)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (samudra-tīra)

Type: kshetra

Listener: Agni (Vahni)

Scene: Īśvara’s injunction hangs over the roaring sea: Agni is commanded to gather only limited water and not to dry the ocean—an image of cosmic stewardship.

Ī
Īśvara (Śiva)
A
Agni (Vahni)
S
Samudra (Ocean)

FAQs

Power must be governed by restraint; dharma protects the world by setting boundaries even on elemental forces.

Prabhāsa-kṣetra and its coastal sacred setting, where oceanic and fiery forces are woven into the māhātmya.

No explicit ritual; the verse is an ethical-cosmic directive: do not destroy the ocean while performing the intended act.