Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

Devanagari script

वर्षकोटिशतं साग्रं पितॄणां तृप्तिमावहेत् । वृषभस्तत्र दातव्यो ब्राह्मणे वेदपारगे

Transliteration

varṣakoṭiśataṃ sāgraṃ pitṝṇāṃ tṛptimāvahet | vṛṣabhastatra dātavyo brāhmaṇe vedapārage

Translation

Nghi lễ ấy đem lại sự mãn nguyện cho tổ tiên suốt trọn một trăm koṭi năm. Tại đó, nên bố thí một con bò đực cho vị brāhmaṇa tinh thông Veda.

Word by Word

• वर्षकोटिशतम्: a hundred crores of years
• वर्षकोटिशतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर्ष + कोटि + शत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (वर्षाणां कोटि-शतम्)

• साग्रम्: with an excess; plus (something)
• साग्रम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स + अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषणम् (अधिकम्/सहितम्)

• पितॄणाम्: of the ancestors
• पितॄणाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन

• तृप्तिम्: satisfaction
• तृप्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तृप्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• आवहेत्: would bring; would confer
• आवहेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + वह् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• वृषभः: a bull
• वृषभः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वृषभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• दातव्यः: should be given
• दातव्यः: Vidhi/Predicative (Injunctive predicate/विधेय)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + तव्य (कृत्)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligative); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विधेय-विशेषणम् (कर्तव्यता)

• ब्राह्मणे: to/for a Brahmin (in the case of)
• ब्राह्मणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन (अधिकरणे)

• वेदपारगे: versed in the Vedas
• वेदपारगे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वेद + पारग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (वेदस्य पारगः); विशेषणम् (ब्राह्मणस्य)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Aṃśumatī-tīrtha at Jaradgaveśvara

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: On the riverbank, a completed śrāddha scene transitions into charity: a decorated bull is ceremonially gifted to a serene, learned brāhmaṇa; ancestors are symbolically shown as satisfied luminous figures in the sky.

Characters & Entities

• Pitṛs (ancestors)
• Brāhmaṇa
• Vṛṣabha (bull)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Service to ancestors is magnified at tīrthas; charity given to worthy recipients is framed as sustaining pitṛ-satisfaction.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Jaradgaveśvara/Aṃśumatī tīrtha zone within Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Vṛṣabha-dāna (gift of a bull) to a Veda-master brāhmaṇa, connected with ancestral rites performed there.