Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 36

Devanagari script

नाभाग उवाच । ब्रूहि मूल्यं महाभाग मुनेरस्य महात्मनः । परित्रायस्व मामस्मात्सज्ञातिकुलबांधवम्

Transliteration

nābhāga uvāca | brūhi mūlyaṃ mahābhāga munerasya mahātmanaḥ | paritrāyasva māmasmātsajñātikulabāṃdhavam

Translation

Nabhāga thưa: “Bậc hữu phúc, xin nói cho ta biết ‘giá’—tức lễ vật xứng đáng—dâng lên vị đại hồn ấy. Xin cứu ta khỏi hiểm nạn này, cùng với thân tộc, dòng họ và quyến thuộc của ta.”

Word by Word

• नाभागः: Nābhāga
• नाभागः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नाभाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• ब्रूहि: tell
• ब्रूहि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• मूल्यम्: the price; compensation
• मूल्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मूल्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• महाभाग: O fortunate one
• महाभाग: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महाभाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; (महा+भाग)

• मुनेः: of the sage
• मुनेः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• अस्य: of this
• अस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (मुनेः-विशेषण)

• महात्मनः: of the great-souled one
• महात्मनः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; (महान् आत्मा यस्य)

• परित्रायस्व: protect; rescue
• परित्रायस्व: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्रा (धातु) + परि (उपसर्ग)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• माम्: me
• माम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अस्मात्: from this
• अस्मात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन

• सज्ञातिकुलबान्धवम्: me, along with my kinsmen, family, and relatives
• सज्ञातिकुलबान्धवम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: स (सह-अर्थ) + ज्ञाति (प्रातिपदिक) + कुल (प्रातिपदिक) + बान्धव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—'ज्ञाति-कुल-बान्धवैः सह' इत्यर्थे, माम् विशेषयति

Speaker

Nabhāga

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Nabhāga, hands folded, implores Lomaśa for the correct offering; ministers and priest stand behind, emphasizing communal stakes—family and kingdom.

Characters & Entities

• Nabhāga
• Lomaśa
• Muni (unnamed sage)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is not merely personal; righteous action is sought for the welfare of one’s entire family and lineage.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where correct offerings and reverence to sages are taught as sources of merit and safety.

What ritualistic prescription is mentioned?

Seeking the appropriate ‘mūlya’ indicates a dāna-based remedy—an offering suitable to satisfy a sage.