Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 338›Shloka 3
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

पूज्यते नागकन्याभिर्न तत्पश्यंति मानवाः । महा तेजोमणिमयं चंद्रबिंबसमप्रभम् । स्मरणात्तस्य देवस्य ब्रह्महत्या प्रणश्यति

Transliteration

pūjyate nāgakanyābhirna tatpaśyaṃti mānavāḥ | mahā tejomaṇimayaṃ caṃdrabiṃbasamaprabham | smaraṇāttasya devasya brahmahatyā praṇaśyati

Translation

Nơi ấy được các nữ nhi của loài Nāga phụng thờ, nhưng loài người chẳng thể chiêm kiến. Nó kết thành bởi quang huy như bảo châu, rực sáng như vầng nguyệt tròn. Chỉ cần tưởng niệm vị Thần ấy, tội brahmahatyā (sát hại Bà-la-môn) liền tiêu diệt.

Word by Word
पूज्यतेis worshipped
पूज्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)
नागकन्याभिःby the nāga maidens
नागकन्याभिः:
Kartr (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootनाग + कन्या (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; कर्तृ-करणभावे—‘by the nāga-maidens’
नnot
न:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
तत्that
तत्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; ‘that (liṅga)’
पश्यन्तिsee
पश्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
मानवाःhumans
मानवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन
महाgreat
महा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत्-पूर्वपद (indeclinable-like first member) / उपसर्गवत्; ‘great’—समासे पूर्वपदम्
तेजोमणिमयम्made of radiant jewels
तेजोमणिमयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतेजस् + मणि + मय (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; ‘तत्/लिङ्गम्’ इत्यस्य विशेषण; अर्थः—तेजः-मणिभिः मयम्
चन्द्रबिम्बसमप्रभम्having a radiance equal to the moon’s disc
चन्द्रबिम्बसमप्रभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचन्द्र + बिम्ब + सम + प्रभ (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; ‘तत्/लिङ्गम्’ इत्यस्य विशेषण; अर्थः—चन्द्रबिम्बेन समा प्रभा यस्य
स्मरणात्from (the act of) remembering
स्मरणात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootस्मरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; हेतौ—‘from/through remembrance’
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
देवस्यof the god
देवस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
ब्रह्महत्याthe sin of brahmin-slaying
ब्रह्महत्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + हत्या (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
प्रणश्यतिperishes/is destroyed
प्रणश्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+नश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Jāleśvara

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A radiant liṅga made of blazing jewel-light, cool as moon-disc, half-veiled from human eyes; Nāga maidens with jeweled hoods offer flowers and water at the riverbank shrine while a human pilgrim prays from afar, relying on remembrance.

Characters & Entities
N
Nāga-kanyā (Nāga maidens)
J
Jāleśvara (implied)
B
Brahmahatyā (sin)

FAQs

Remembrance of a sacred deity at a powerful kṣetra is portrayed as spiritually transformative, capable of destroying even grave sin.

Jāleśvara at the Devikā riverbank, a liṅga of extraordinary, hidden sanctity.

Smarana (devotional remembrance) of the deity is highlighted as a potent practice; worship by Nāga maidens is noted as part of the site’s mystique.

←Previous Verse
Next Verse→