Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 28

Devanagari script

नाभाग उवाच । सहस्राणां शतं मूल्यं निषादेभ्यो ददाम्यहम् । निग्रहाख्यस्य भगवन्यथाह ब्रह्मनंदनः

Transliteration

nābhāga uvāca | sahasrāṇāṃ śataṃ mūlyaṃ niṣādebhyo dadāmyaham | nigrahākhyasya bhagavanyathāha brahmanaṃdanaḥ

Translation

Nabhāga nói: “Bạch Đấng Tôn Quý, con sẽ trao cho người Niṣāda khoản trả công một trăm nghìn, đúng như lời dạy của con trai Phạm Thiên về người mang danh Nigraha.”

Word by Word

• नाभागः: Nābhāga
• नाभागः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नाभाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• सहस्राणाम्: of thousands
• सहस्राणाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (Genitive plural)

• शतम्: a hundred
• शतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संख्यावाचक

• मूल्यम्: as the price
• मूल्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मूल्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘शतं’ इत्यस्य विशेष्य/विधेयभाव

• निषादेभ्यः: to the Niṣādas
• निषादेभ्यः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: निषाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), बहुवचन

• ददामि: I give
• ददामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लट्-लकार, उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• निग्रहाख्यस्य: of (one) named ‘Nigraha’
• निग्रहाख्यस्य: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: निग्रह + आख्य (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (निग्रह इति आख्या यस्य/निग्रह-आख्य), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी एकवचन; सम्बन्धः—कस्य?

• भगवन्: O venerable one; O Lord
• भगवन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• यथा: as; just as
• यथा: Sambandha (Adverbial relation)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय—उपमान/प्रकारवाचक (adverb: ‘as, just as’)

• आह: said
• आह: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अह्/ब्रू (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• ब्रह्मनन्दनः: son of Brahmā
• ब्रह्मनन्दनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् + नन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (ब्रह्मणः नन्दनः), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन

Speaker

Nabhāga

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: (Implied) internal audience

Visual Art Cues

Scene: Nābhāga publicly declares a vast payment—‘a hundred thousands’—to the niṣādas; attendants bring coin-bags or treasure trays; fishermen look relieved; the sage observes approvingly.

Characters & Entities

• Nabhāga
• Niṣādas
• Brahmanandana (son of Brahmā)
• Nigraha (name referenced)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A dharmic ruler responds promptly with generosity and deference to saintly instruction, offering substantial recompense when asked.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where acts of dāna and righteous settlement are showcased as spiritually elevating.

What ritualistic prescription is mentioned?

Dāna in the form of a large payment/compensation to the Niṣādas is proposed.