Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

तं दृष्ट्वा पूजयित्वा च मुक्तः स्यात्सर्वकिल्बिषैः । सोमवारे त्वमावास्या तत्रैव बहुपुण्यदा । विप्राणां भोजनं देयं तत्र पुण्य फलेप्सुभिः

Transliteration

taṃ dṛṣṭvā pūjayitvā ca muktaḥ syātsarvakilbiṣaiḥ | somavāre tvamāvāsyā tatraiva bahupuṇyadā | viprāṇāṃ bhojanaṃ deyaṃ tatra puṇya phalepsubhiḥ

Translation

Đã được thấy Ngài và chí thành lễ bái, người ấy được giải thoát khỏi mọi tội lỗi. Nếu ngày Amāvāsyā (ngày sóc) tại nơi ấy rơi vào thứ Hai, thì ban phước đức dồi dào. Ai cầu quả báo của chánh pháp nên cúng dường bữa ăn cho các bà-la-môn ngay tại chính nơi ấy.

Word by Word

• तम्: him/that (deity)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; सर्वनाम

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), अव्ययभाव

• पूजयित्वा: having worshipped
• पूजयित्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), अव्ययभाव

• च: and
• च: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• मुक्तः: freed
• मुक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मुच् (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘freed’

• स्यात्: would be / may become
• स्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन

• सर्व-किल्बिषैः: from/with all sins
• सर्व-किल्बिषैः: Hetu/Instrument (Means/हेतु-करण)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + किल्बिष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; समासः—सर्वाणि किल्बिषाणि

• सोमवारे: on Monday
• सोमवारे: Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सोमवार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle: ‘but/indeed’)

• अमावास्या: new-moon day
• अमावास्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अमावास्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• एव: only/indeed
• एव: Niyama (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)

• बहु-पुण्य-दा: bestowing much merit
• बहु-पुण्य-दा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बहु (प्रातिपदिक) + पुण्य (प्रातिपदिक) + दा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—बहु पुण्यं ददाति इति (उपपद-तत्पुरुष/कर्मधारय-सन्निकर्ष)

• विप्राणाम्: of/for Brahmins
• विप्राणाम्: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन

• भोजनम्: food/feeding
• भोजनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भोजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• देयम्: should be given
• देयम्: Vidhi (Obligation/विधि)
• Type: Adjective
• Root: दा (धातु) + यत् (कृत् प्रत्यय)
• Form: यत्-प्रत्ययान्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषणम्

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• पुण्य: meritorious
• पुण्य: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘फल’ इत्यस्य विशेषणम्

• फल-एप्सुभिः: by those desiring the fruit (merit)
• फल-एप्सुभिः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक) + एप्सु (प्रातिपदिक; √आप्/ईप्स् ‘to desire’)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; समासः—फलं एप्सवः (फलम् इच्छन्ति ये)

Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kalaṃbeśvara

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims behold and worship the Kalaṃbeśvara liṅga; on a rare Monday-Amāvāsyā, a larger gathering forms. Nearby, brāhmaṇas are respectfully seated and served a full meal; the scene blends temple sanctity with charitable hospitality.

Characters & Entities

• Kalaṃbeśvara
• Somavāra (Monday)
• Amāvāsyā
• Vipra (Brāhmaṇa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion is completed by charity: darśana and pūjā purify, and feeding brāhmaṇas seals the merit, especially on auspicious calendrical conjunctions.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kalaṃbeśvara in Prabhāsa Kṣetra, where Monday-Amāvāsyā is said to be highly meritorious.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform darśana and pūjā of Kalaṃbeśvara; on Monday Amāvāsyā, give vipra-bhojana (feeding brāhmaṇas) at that place for great puṇya.