Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 306›Shloka 21
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 21

Devanagari script

योऽपरनारायणख्यस्तस्यैव सन्निधौ स्थितः । प्रत्यक्षः स ततो विष्णुः सूर्यरूपी दिवाकरः । उवाच परमप्रीतो वरदः पुण्यकर्मणाम्

Transliteration

yo'paranārāyaṇakhyastasyaiva sannidhau sthitaḥ | pratyakṣaḥ sa tato viṣṇuḥ sūryarūpī divākaraḥ | uvāca paramaprīto varadaḥ puṇyakarmaṇām

Translation

Bấy giờ, Viṣṇu hiện thân làm Divākara trong hình tướng Mặt Trời, hiển lộ rõ ràng, đứng ngay trước người được gọi là ‘Apara-Nārāyaṇa’. Vô cùng hoan hỷ, Đấng ban ân cho người làm phước liền phán dạy.

Word by Word
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
अपरनारायणख्यःknown as 'Apara-Nārāyaṇa'
अपरनारायणख्यः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक) + नारायण (प्रातिपदिक) + ख्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (अपरः नारायणः इति ख्यातः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of 'यः')
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
एवindeed
एव:
Avadhāraṇa (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle: 'indeed/just')
सन्निधौin the presence
सन्निधौ:
Adhikaraṇa (Location)
TypeNoun
Rootसन्निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण (locative)
स्थितःstanding / situated
स्थितः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of 'यः')
प्रत्यक्षःmanifest / visible
प्रत्यक्षः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रत्यक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ततःthen / from there
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/तत्क्षणात् अर्थे (from there/then)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सः इत्यस्य विशेष्य
सूर्यरूपीhaving the form of the Sun
सूर्यरूपी:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसूर्य (प्रातिपदिक) + रूपिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (सूर्यरूपः यस्य/सूर्यरूपिन्); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
दिवाकरःDivākara (Sun)
दिवाकरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदिवाकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विष्णोः/सूर्यस्य उपाधि
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Action/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
परमप्रीतःsupremely delighted
परमप्रीतः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक) + प्रीत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (परमा प्रीतिः यस्य/परमप्रीतः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
वरदःboon-giver
वरदः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootवरद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (giver of boons)
पुण्यकर्मणाम्of those of meritorious deeds
पुण्यकर्मणाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक) + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (पुण्यं कर्म येषाम्); पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; सम्बन्ध (genitive plural)
Speaker

Narrator (introducing Viṣṇu-as-Sūrya speaking next)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Apara-Nārāyaṇa-sannidhi)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage-inquirer audience within the māhātmya frame (traditional: sages/śaunaka-style assembly varies by recension)

Visual Art Cues

Scene: At Prabhāsa, near Apara-Nārāyaṇa’s presence, Viṣṇu manifests as the Sun (Divākara), radiant and immediate, addressing the meritorious with a boon-bestowing gaze.

Characters & Entities
V
Viṣṇu
D
Divākara (Sūrya)
A
Apara-Nārāyaṇa
P
Puṇya (merit)

FAQs

When merit ripens through steadfast devotion, the Lord grants direct darśana and becomes the compassionate giver of boons.

Prabhāsa Kṣetra, the setting for Viṣṇu’s manifestation as Sūrya and the bestowal of grace.

No explicit rite is stated; the verse emphasizes the fruit of prior worship—pratyakṣa darśana and boon-granting.

←Previous Verse
Next Verse→