Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 20

Devanagari script

नमोऽखिलजगद्व्यापिस्वरूपानंदमूर्तये । सर्वकारणपूताय निष्ठायै ज्ञानचेतसाम्

Transliteration

namo'khilajagadvyāpisvarūpānaṃdamūrtaye | sarvakāraṇapūtāya niṣṭhāyai jñānacetasām

Translation

Kính lễ Ngài, Đấng thấm khắp vũ trụ, thân tướng là hỷ lạc tự tại. Kính lễ Đấng Thanh Tịnh, bậc tẩy uế và là cội nguồn của mọi nhân duyên; kính lễ Thực Tại kiên cố, nơi tâm của bậc trí chuyên cầu tri kiến an trụ vững bền.

Word by Word

• नमः: salutation
• नमः: Prayojana/Discourse (Salutation)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय, नमस्कारार्थे

• अखिलजगद्व्यापिस्वरूपानन्दमूर्तये: to the embodiment of bliss whose nature pervades the entire world
• अखिलजगद्व्यापिस्वरूपानन्दमूर्तये: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अखिल (प्रातिपदिक) + जगत् (प्रातिपदिक) + व्यापिन् (प्रातिपदिक) + स्वरूप (प्रातिपदिक) + आनन्द (प्रातिपदिक) + मूर्ति (प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine; मूर्तिः); बहुपद-समासः—‘अखिलं जगत् व्यापि यत् स्वरूपम्, आनन्दः, तस्य मूर्तिः’ (epithet)

• सर्वकारणपूताय: to the pure one, (source) of all causes
• सर्वकारणपूताय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + कारण (प्रातिपदिक) + पूत (कृदन्त; √पू (धातु) क्त ‘purified/pure’)
• Form: चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग; ‘सर्वेषां कारणानां पूतः/पूत’

• निष्ठायै: to the steadfast foundation/abiding state
• निष्ठायै: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: निष्ठा (प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग

• ज्ञानचेतसाम्: of those whose consciousness is knowledge (the wise)
• ज्ञानचेतसाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ज्ञान (प्रातिपदिक) + चेतस् (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन (Plural), नपुंसकलिङ्ग; ‘ज्ञानं चेतः येषाम्’ (those whose mind is knowledge)

Speaker

Nārada (implied)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Cosmic pervasion: the deity’s presence fills sky, sea, and land; the sage’s mind is depicted as a steady flame anchored in the heart, mirroring ‘niṣṭhā’ in jñāna.

Characters & Entities

• Sūrya/Āditya (implied as the addressed deity)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The divine is both immanent (pervading all) and transcendent (the pure cause), and the wise anchor their minds in that Reality.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, where such praises culminate in divine manifestation and the granting of boons.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse supports devotional recitation (stotra) as a purifier of intention and mind.