Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

ऋषीणां यत्र सिद्धानां पुरा लिंगे निपातिते । यस्माज्जातो महादेवि तस्माद्देवकुलं स्मृतम्

Transliteration

ṛṣīṇāṃ yatra siddhānāṃ purā liṃge nipātite | yasmājjāto mahādevi tasmāddevakulaṃ smṛtam

Translation

Hỡi Đại Nữ Thần, vì thuở xưa tại đó, khi các ṛṣi và các siddha dâng lễ lên liṅga, từ liṅga ấy đã hiển lộ một điều linh diệu; bởi vậy nơi ấy được ghi nhớ là Devakula.

Word by Word

• ऋषीणाम्: of the sages
• ऋषीणाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक-अव्यय (locative adverb)

• सिद्धानाम्: of the perfected ones (siddhas)
• सिद्धानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सिद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन

• पुरा: formerly, in ancient times
• पुरा: Kāla-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (temporal adverb)

• लिङ्गे: in/at the liṅga
• लिङ्गे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

• निपातिते: having been placed/caused to fall (there)
• निपातिते: Karma (Object/कर्म) (in passive construction)
• Type: Verb
• Root: नि√पत् (धातु)
• Form: कृदन्त; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘लिङ्गे’ इत्यस्य विशेषणम्

• यस्मात्: from which/whom
• यस्मात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन

• जातः: born, arisen
• जातः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: कृदन्त; भूतकर्तरि कृदन्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• महादेवि: O great goddess
• महादेवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; समासः—महā + देवī (कर्मधारय)

• तस्मात्: therefore/from that
• तस्मात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन

• देवकुलम्: the family/lineage of the gods
• देवकुलम्: Karta (Subject/कर्ता) (of ‘smṛtam’)
• Type: Noun
• Root: देव + कुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः—देवानां कुलम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• स्मृतम्: is called/remembered as
• स्मृतम्: Kriya (Predicate/विधेय)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: कृदन्त; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘देवकुलम्’ इत्यस्य विधेय-विशेषणम्

Speaker

Īśvara (Śiva) (continued from previous verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Devakula (liṅga-sthāna)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Ancient sages and siddhas surround a Śiva-liṅga in a forested shrine; as they perform offerings, a radiant divine emergence occurs from the liṅga, prompting the naming of the place as Devakula; Pārvatī listens as Īśvara recounts.

Characters & Entities

• Ṛṣis
• Siddhas
• Liṅga
• Mahādevī
• Devakula

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The sanctity of place is rooted in divine manifestation responding to concentrated tapas and liṅga-worship by sages and Siddhas.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Devakula in Prabhāsa-kṣetra, explained through an origin account tied to a Śiva-liṅga.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implied liṅga-upāsanā by Ṛṣis/Siddhas (placing offerings/acts upon the liṅga), though no step-by-step injunction is stated.