Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 92

Devanagari script

प्रभासे नृपतिर्दद्या न्महादानानि षोडश । धान्यरत्नगुडस्वर्णतिलकार्पासशर्कराः

Transliteration

prabhāse nṛpatirdadyā nmahādānāni ṣoḍaśa | dhānyaratnaguḍasvarṇatilakārpāsaśarkarāḥ

Translation

Tại Prabhāsa, bậc quân vương nên ban bố mười sáu đại thí—như lương thực, châu báu, đường thốt nốt (jaggery), vàng, mè, bông vải và đường cát, v.v.

Word by Word

• प्रभासे: in Prabhāsa
• प्रभासे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; (masculine locative singular)

• नृपतिः: the king
• नृपतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नृपति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (masculine nominative singular)

• दद्यात्: should give
• दद्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; (should give)

• महादानानि: great gifts
• महादानानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा + दान (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; (neuter accusative plural)

• षोडश: sixteen
• षोडश: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: षोडश (संख्यावाचक-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् संख्याशब्दः; अत्र 'महादानानि' इति नपुंसक-द्वितीया-बहुवचनस्य विशेषणम् (numeral adjective: sixteen)

• धान्य: grain
• धान्य: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धान्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (neuter nominative singular)

• रत्न: jewel
• रत्न: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रत्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (neuter nominative singular)

• गुड: jaggery
• गुड: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गुड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (masculine nominative singular)

• स्वर्ण: gold
• स्वर्ण: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (neuter nominative singular)

• तिल: sesame
• तिल: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तिल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (masculine nominative singular)

• कार्पास: cotton
• कार्पास: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कार्पास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (masculine nominative singular)

• शर्कराः: sugars/sugar
• शर्कराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शर्करा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; (feminine nominative plural)

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A king at Prabhāsa, near the sea and sacred precincts, distributes the ‘sixteen great gifts’: heaps of grain, gold, sesame, cotton, jaggery, sugar, and jewels to brāhmaṇas and pilgrims; Somnātha’s presence is implied by the kṣetra’s aura.

Characters & Entities

• Prabhāsa
• Nṛpati (king)
• Ṣoḍaśa mahādāna
• Dhānya
• Ratna
• Guḍa
• Svarṇa
• Tila
• Kārpāsa
• Śarkarā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Rulers especially uphold dharma through generous, regulated giving—made more meritorious when performed at a powerful tīrtha like Prabhāsa.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

A king is enjoined to perform the ṣoḍaśa-mahādāna (sixteen great gifts), including staple and valuable items.