Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि स्थानं गंगापथेति च । यत्र गंगा महास्रोता गंगेश्वरः शिवस्तथा

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi sthānaṃ gaṃgāpatheti ca | yatra gaṃgā mahāsrotā gaṃgeśvaraḥ śivastathā

Īśvara phán: “Bấy giờ, hỡi Đại Nữ Thần, nên đến nơi gọi là Gaṅgāpatha, nơi có dòng Gaṅgā cuồn cuộn chảy, và nơi Śiva cũng hiện diện với danh hiệu Gaṅgeśvara.”

ईश्वरःĪśvara
ईश्वरः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
ततःthen
ततः:
Apadana/Sequence (Sequence marker/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (then/from there)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Injunction/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
स्थानम्a place
स्थानम्:
Karma (Goal/object of going/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गंगा-पथGaṅgāpatha
गंगा-पथ:
Samjna (Name/apposition/संज्ञा)
TypeNoun
Rootगंगा (प्रातिपदिक) + पथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नामरूपेण (as a proper name)
इतिcalled
इति:
Sambandha (Naming marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (quotative: ‘called’)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय (सम्बन्धबोधक/स्थानवाचक relative adverb: where)
गंगाGaṅgā (river)
गंगा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगंगा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महा-स्रोताgreat-streaming, mighty-flowing
महा-स्रोता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + स्रोता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying गंगा)
गंगेश्वरःGaṅgeśvara
गंगेश्वरः:
Karta (Co-subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगंगा (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; देवालय/लिङ्गनाम
शिवःŚiva
शिवः:
Karta (Co-subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तथाalso/likewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/तुल्यताबोधक: likewise/also)

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Gaṅgāpatha

Type: ghat

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Śiva points out Gaṅgāpatha: a river-course within Prabhāsa, flowing strongly; on its bank stands a Gaṅgeśvara liṅga-shrine; pilgrims approach with water pots.

Ś
Śiva
D
Devī
G
Gaṅgā
G
Gaṅgāpatha
G
Gaṅgeśvara
P
Prabhāsakṣetra

FAQs

The Purāṇa links sacred waters and Śiva-linga presence, teaching that tīrtha and īśvara together intensify purification and grace.

Gaṅgāpatha, featuring Gaṅgā and the Śiva form known as Gaṅgeśvara.

A pilgrimage instruction: “one should go” to Gaṅgāpatha; worship details follow in later verses.