Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

Devanagari script

मान्यः पूज्यश्च सर्वत्र आवां मूर्खौ निरर्थकौ । एतद्धि गोधनं सर्वं त्रितो दास्यति सन्मखे

Transliteration

mānyaḥ pūjyaśca sarvatra āvāṃ mūrkhau nirarthakau | etaddhi godhanaṃ sarvaṃ trito dāsyati sanmakhe

Translation

"Nó được tôn vinh và thờ phụng ở khắp mọi nơi, trong khi chúng ta là những kẻ ngốc nghếch và vô dụng. Quả thực, Trita sẽ đem cho tất cả số gia súc quý giá này tại buổi lễ hiến tế, ngay trước mắt những người đức hạnh."

Word by Word

• मान्यः: honourable
• मान्यः: Karta (Predicate adjective/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मान्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); विशेषण

• पूज्यः: worthy of worship
• पूज्यः: Karta (Predicate adjective/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पूज्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); विशेषण

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• सर्वत्र: everywhere
• सर्वत्र: Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (adverb of place)

• आवाम्: we two
• आवाम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उभयलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन (Dual)

• मूर्खौ: foolish (two)
• मूर्खौ: Karta (Predicate adjective/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मूर्ख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन (Dual); विशेषण

• निरर्थकौ: useless (two)
• निरर्थकौ: Karta (Predicate adjective/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निरर्थक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन (Dual); विशेषण

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object-qualifier/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); विशेषण

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चय/हेतुबोधक (emphatic/causal particle)

• गोधनम्: cattle-wealth
• गोधनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गो + धन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Karma (Object-qualifier/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); विशेषण

• त्रितः: Trita
• त्रितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)

• दास्यति: will give
• दास्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• सन्मखे: in the good sacrifice, at the proper rite
• सन्मखे: Adhikarana (Occasion/location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सत् + मख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration within Prabhāsakṣetra-māhātmya; exact speaker not explicit in the snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: प्रभासक्षेत्र

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: शौनकादयः

Visual Art Cues

Scene: द्वौ भ्रातरौ त्रितस्य सर्वत्र पूजां दृष्ट्वा आत्मनिन्दां कुर्वन्तौ; पृष्ठभूमौ यज्ञशाला, गोसमूहः, सत्पुरुषाः साक्षिणः।

Characters & Entities

• Trita

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Envy of another’s merit and generosity becomes the seed of adharma; true honour arises from dharmic giving, not rivalry.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The narrative belongs to Prabhāsakṣetra-māhātmya (the glory of Prabhāsa), using an ethical episode to frame the sanctity of the region.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse references yajña and the giving away of godhana (cattle-wealth) as sacrificial gifting (dāna) within a righteous rite.