Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

उत्पन्नाद्भुतरूपाढ्या नारी कमललोचना । कंबुग्रीवा सुकेशांता बिंबोष्ठी तनुमध्यमा

Transliteration

utpannādbhutarūpāḍhyā nārī kamalalocanā | kaṃbugrīvā sukeśāṃtā biṃboṣṭhī tanumadhyamā

Translation

Bỗng hiện ra một thiếu nữ đầy vẻ đẹp kỳ diệu—mắt như hoa sen, cổ như vỏ ốc, tóc mượt đẹp, môi như trái bimba, và eo thon mảnh.

Word by Word

• उत्पन्ना: born; arisen
• उत्पन्ना: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: उत् + पद् (धातु) → उत्पन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)

• अद्भुतरूपाढ्या: endowed with a wondrous form
• अद्भुतरूपाढ्या: Karta-visheshana (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अद्भुत + रूप + आढ्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः—अद्भुतं रूपं यस्याः सा/अद्भुतरूपेण आढ्या (तत्पुरुष-प्रधान)

• नारी: a woman
• नारी: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: नारी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• कमललोचना: lotus-eyed
• कमललोचना: Karta-visheshana (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कमल + लोचन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः—कमलवत् लोचने यस्याः

• कंबुग्रीवा: conch-necked
• कंबुग्रीवा: Karta-visheshana (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कम्बु + ग्रीवा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः—कम्बुवत् ग्रीवा यस्याः

• सुकेशान्ता: having beautiful hair
• सुकेशान्ता: Karta-visheshana (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु + केश + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः—सुन्दराः केशाः यस्याः (केशान्ता = केश-सम्बन्धिनी)

• बिंबोष्ठी: with bimba-like lips
• बिंबोष्ठी: Karta-visheshana (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बिम्ब + ओष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः—बिम्बवत् ओष्ठौ यस्याः

• तनुमध्यमा: slender-waisted
• तनुमध्यमा: Karta-visheshana (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तनु + मध्यमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः—तनुः मध्यः यस्याः

Speaker

Īśvara (Śiva) (continuing the origin narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A wondrous woman manifests, described through classical alaṅkāra: lotus eyes, conch-like neck, glossy hair, bimba-red lips, slender waist—an emergence scene framed by sacred coastal Prabhāsa ambience.

Characters & Entities

• Unnamed divine woman (origin narrative figure)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic māhātmya often reveals sacred places through divine manifestations; beauty here signals auspiciousness and a theophany supporting dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Indirectly, the Sarasvatī-bank tīrtha whose origin is being narrated; the manifested woman is part of that sacred origin account.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it is descriptive within the origin narrative.