Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 245›Shloka 3
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

तत्र स्नात्वा द्वितीयायां सोपवासो जितेंद्रियः । अर्चयेद्देवदेवेशं नाम्ना ब्रह्मेश्वरं शुभम् । तर्पयेच्च पितॄञ्छ्राद्धे यदीच्छेच्छाश्वतं पदम्

Transliteration

tatra snātvā dvitīyāyāṃ sopavāso jiteṃdriyaḥ | arcayeddevadeveśaṃ nāmnā brahmeśvaraṃ śubham | tarpayecca pitṝñchrāddhe yadīcchecchāśvataṃ padam

Translation

Tắm tại đó vào ngày Dvitīyā (mồng hai), giữ trai giới, chế ngự các căn; người ấy nên thờ phụng Đấng Chúa tể của chư thiên bằng danh hiệu cát tường “Brahmeśvara”. Lại nên làm lễ śrāddha để làm thỏa lòng các Tổ tiên (Pitṛ), nếu mong đạt cảnh giới vĩnh hằng.

Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम्
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (absolutive/gerund)
द्वितीयायाम्on the second lunar day
द्वितीयायाम्:
Kāla-adhikaraṇa (Time locus)
TypeNoun
Rootद्वितीया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; Feminine, Locative singular (tithi)
सोपवासःwith fasting, fasting-observant
सोपवासः:
Karta-viśeṣaṇa (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootस + उपवास (प्रातिपदिक)
Formविशेषणम्; पुल्लिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, Nominative singular (agreeing with implied ‘सः/भक्तः’)
जितेन्द्रियःone who has conquered the senses
जितेन्द्रियः:
Karta-viśeṣaṇa (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootजित (√जि धातोः क्त) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहिः (जितानि इन्द्रियाणि यस्य सः); पुल्लिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, Nominative singular
अर्चयेत्should worship
अर्चयेत्:
Kriyā (Instruction/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; Optative, 3rd person singular
देवदेवेशम्the Lord of the god of gods (supreme Lord)
देवदेवेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव + देव + ईश (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (देवानां देवः ईशः/देवदेवस्य ईशः); पुल्लिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, Accusative singular
नाम्नाby the name (as)
नाम्ना:
Karaṇa (Means/करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Neuter, Instrumental singular; ‘by the name (of)’
ब्रह्मेश्वरम्Brahmeśvara
ब्रह्मेश्वरम्:
Karma (Object/apposition)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + ईश्वर (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुषः; पुल्लिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Masculine, Accusative singular (appositive to देवदेवेशम्)
शुभम्auspicious
शुभम्:
Karma-viśeṣaṇa (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Neuter, Accusative singular; adjective used as epithet (agreeing with implied ‘लिङ्गम्/देवम्’ in object position)
तर्पयेत्should satisfy/offer libations
तर्पयेत्:
Kriyā (Instruction/क्रिया)
TypeVerb
Rootतृप् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; Optative, 3rd person singular
चand
च:
Samuccaya (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
पितॄन्the ancestors
पितॄन्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; Masculine, Accusative plural
श्राद्धेin the śrāddha rite
श्राद्धे:
Adhikaraṇa (Context/location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; Neuter, Locative singular
यदिif
यदि:
Hetu/Śarti (Condition marker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तसूचक-अव्ययम् (conditional particle)
इच्छेत्should desire
इच्छेत्:
Kriyā (Conditional predicate)
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; Optative, 3rd person singular
शाश्वतम्eternal
शाश्वतम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशाश्वत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Neuter, Accusative singular (agreeing with पदम्)
पदम्state/abode
पदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Neuter, Accusative singular
Speaker

Narrator (contextual instruction within Prabhāsakṣetramāhātmā; likely Īśvara/Śiva speaking to Devī in the surrounding passage)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Brahmeśvara-tīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim at dawn on Dvitīyā bathes in Sarasvatī, then approaches the Brahmeśvara liṅga with bilva, flowers, and a lamp; nearby, a śrāddha setting with darbha grass, piṇḍa offerings, and water libations to pitṛs; the mood is austere and luminous.

Characters & Entities
B
Brahmeśvara
D
Devadeveśa (Śiva)
P
Pitṛs
Ś
Śrāddha
D
Dvitīyā (tithi)

FAQs

Pilgrimage is perfected by discipline: bathing, fasting, worship of Śiva, and honoring ancestors together lead toward lasting spiritual attainment.

Brahmeśvara at Prabhāsa Kṣetra, within the Prabhāsakṣetramāhātmya of the Skanda Purāṇa.

Snāna at the site on Dvitīyā, upavāsa (fasting), worship (arcana) of Brahmeśvara, and Pitṛ-tarpaṇa/śrāddha.

←Previous Verse
Next Verse→