Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 40

Devanagari script

मासैश्चतुर्भिर्यत्पुण्यं विधिनाऽपूज्य शंकरम् । कार्त्तिक्यां स लभेत्पुण्यं चैत्र्यां तद्द्विगुणं स्मृतम् । पुण्यमेतत्तु फाल्गुन्यामाषाढ्यामेवमेव तु

Transliteration

māsaiścaturbhiryatpuṇyaṃ vidhinā'pūjya śaṃkaram | kārttikyāṃ sa labhetpuṇyaṃ caitryāṃ taddviguṇaṃ smṛtam | puṇyametattu phālgunyāmāṣāḍhyāmevameva tu

Translation

Công đức nào đạt được do thờ phụng Śaṅkara đúng theo nghi pháp suốt bốn tháng—thì trong tháng Kārttika liền đạt được công đức ấy; còn trong tháng Caitra, được truyền nhớ là gấp đôi. Cũng cùng thước đo công đức ấy, kinh dạy tương tự cho tháng Phālguna và tháng Āṣāḍha.

Word by Word

• मासैः: by months; over months
• मासैः: Karana (Instrument/Measure/करण)
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; Instrumental plural

• चतुर्भिः: with four
• चतुर्भिः: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर् (संख्येय-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; numeral agreeing with 'मासैः'

• यत्: which
• यत्: Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Relative pronoun, Nominative singular

• पुण्यम्: merit
• पुण्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular

• विधिना: according to rite
• विधिना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular

• अपूज्य: having worshipped
• अपूज्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: पूज् (धातु) + अ (उपसर्ग/निषेध-प्रयोगेऽत्र न; केवलं उपसर्ग-रूपेण)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), 'पूज्' धातोः; having worshipped

• शंकरम्: Śaṅkara (Śiva)
• शंकरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शंकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular

• कार्त्तिक्याम्: in Kārttikī (month/season)
• कार्त्तिक्याम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कार्त्तिकी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular (time)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular

• लभेत्: may obtain
• लभेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; may obtain

• पुण्यम्: merit
• पुण्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular

• चैत्र्याम्: in Caitrī (month/season)
• चैत्र्याम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चैत्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular (time)

• तत्: that (merit)
• तत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular (referring to 'पुण्यम्')

• द्विगुणम्: double
• द्विगुणम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्विगुण (प्रातिपदिक; द्वि + गुण)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; predicate adjective

• स्मृतम्: is stated/considered
• स्मृतम्: Vidhi (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: स्मृ (धातु) + क्त (कृत्)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'is said/remembered'

• पुण्यम्: merit
• पुण्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular

• एतत्: this
• एतत्: Visheshya (Correlative/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular

• तु: indeed/and further
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle)

• फाल्गुन्याम्: in Phālgunī (month/season)
• फाल्गुन्याम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: फाल्गुनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular (time)

• आषाढ्याम्: in Āṣāḍhī (month/season)
• आषाढ्याम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: आषाढी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular (time)

• एवम्: thus, in this manner
• एवम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण (adverb)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (emphasis)

• तु: and/indeed
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle)

Speaker

Śiva (as Somnātha), within the Prabhāsa-kṣetra praise context

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Sureśvarī (Indrāṇī)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim in Prabhāsa-kṣetra performs rule-bound worship of a Śiva-liṅga as the lunar months cycle—Kārttika lamps, Caitra blossoms, Phālguna spring hues, and Āṣāḍha monsoon clouds—signifying time’s amplification of devotion.

Characters & Entities

• Śaṅkara (Śiva)
• Kārttika
• Caitra
• Phālguna
• Āṣāḍha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Certain lunar months are portrayed as spiritually ‘high-yield’ for Śiva worship, compressing long practice into shorter observance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra through the lens of Somnātha/Śaṅkara worship performed in especially sacred months.

What ritualistic prescription is mentioned?

Ritual worship of Śaṅkara with special emphasis on Kārttika and Caitra (and similarly Phālguna and Āṣāḍha) as merit-multiplying months.