Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 136

Devanagari script

ईश्वर उवाच । कथयामि स्फुटं धर्म्मं मानुषाणां हिताय वै । स येन तुष्यते देवः शृणु त्वं सुरसुन्दरि

Transliteration

īśvara uvāca | kathayāmi sphuṭaṃ dharmmaṃ mānuṣāṇāṃ hitāya vai | sa yena tuṣyate devaḥ śṛṇu tvaṃ surasundari

Translation

Īśvara phán: Ta sẽ nói rõ Chánh pháp vì lợi ích cho loài người. Hãy lắng nghe, hỡi giai nhân cõi trời—điều gì khiến Đấng Tối Thượng hoan hỷ.

Word by Word

• ईश्वरः: the Lord
• ईश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• कथयामि: I tell, I will explain
• कथयामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथय् (धातु; णिजन्त from कथ्/कथ)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद

• स्फुटम्: clearly
• स्फुटम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: स्फुट (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• धर्मम्: dharma, righteous duty
• धर्मम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• मानुषाणाम्: of humans
• मानुषाणाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मानुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन

• हिताय: for the welfare
• हिताय: Sampradana (Beneficiary/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: हित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन; प्रयोजन (purpose)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic particle)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• येन: by which
• येन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• तुष्यते: is pleased
• तुष्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: तुष् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• देवः: the god (deity)
• देवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• शृणु: listen
• शृणु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद

• त्वम्: you
• त्वम्: Sambodhyam (Addressee/सम्बोध्य)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथम-पुरुषवाचक सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सुरसुन्दरि: O beautiful one among the gods
• सुरसुन्दरि: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुर + सुन्दरि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; कर्मधारय: सुरेषु सुन्दरि

Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra / Someśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Śiva, composed and luminous, raises a teaching hand (vyākhyāna/abhaya), assuring Devī that he will explain dharma clearly for human welfare; Devī listens with focused serenity, the shrine atmosphere quiet and expectant.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Devī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic dharma is meant for human welfare and is taught with clarity—devotion must be guided by right practice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The instruction is situated in the Prabhāsakṣetra Māhātmya, preparing the practices linked to Someśvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

An introduction to dharma-injunctions that please the deity; the specific observances begin in the next verse.