Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 101

Devanagari script

पार्वत्युवाच । भगवन्प्रसादं ते प्राप्य धृष्यंतो भुवनत्रयम् । उपद्रवंतींद्रमुखान्देवान्संक्षोभयंति च

Transliteration

pārvatyuvāca | bhagavanprasādaṃ te prāpya dhṛṣyaṃto bhuvanatrayam | upadravaṃtīṃdramukhāndevānsaṃkṣobhayaṃti ca

Translation

Parvati thưa: "Lạy Chúa Tể, sau khi nhận được ân sủng của Ngài, chúng trở nên ngạo mạn và quấy nhiễu các vị thần đứng đầu là Indra, khiến tam giới rơi vào cảnh hỗn loạn."

Word by Word

• पार्वती: Pārvatī
• पार्वती: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पार्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• भगवन्: O Lord
• भगवन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• प्रसादम्: favor, grace
• प्रसादम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• ते: your
• ते: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन (genitive singular)

• प्राप्य: having obtained
• प्राप्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र + आप् (धातु) → प्राप्य (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)

• धृष्यन्तः: becoming bold
• धृष्यन्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: धृष् (धातु) → धृष्यत् (वर्तमानकृदन्त)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तरि (active)

• भुवनत्रयम्: the three worlds
• भुवनत्रयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—द्विगुः (त्रीणि भुवनानि = 'the three worlds')

• उपद्रवन्ति: they harass, trouble
• उपद्रवन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उप + द्रु (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• इन्द्रमुखान्: Indra-led, headed by Indra
• इन्द्रमुखान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (इन्द्रः मुखं येषाम् = 'having Indra as foremost')

• देवान्: the gods
• देवान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• संक्षोभयन्ति: they agitate, disturb
• संक्षोभयन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + क्षुभ् (धातु) + णिच् (causative)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; णिजन्त (causative)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

Speaker

Pārvatī

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: (audience; internal: Śiva is addressed by Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Pārvatī speaks with concern, gesturing toward an imagined panorama of the three worlds in turmoil—Indra and the devas harried by emboldened Daityas—while Śiva listens, composed, as the cosmic judge.

Characters & Entities

• Pārvatī
• Bhagavān (Śiva)
• Indra
• Devas
• Three worlds (tribhuvana)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Power gained through divine favor must be aligned with dharma; otherwise it becomes a cause of suffering for the worlds.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where the Purāṇa frames ethical questions about divine boons and their consequences.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this verse is part of a dialogue assessing the aftermath of receiving prasāda (divine favor).