Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 81

Devanagari script

ते च पानमदाविष्टाश्चोदिताश्चैव मन्युना । युयुधानमथाजघ्नुरुच्छिष्टै र्भोजनैस्तथा

Transliteration

te ca pānamadāviṣṭāścoditāścaiva manyunā | yuyudhānamathājaghnurucchiṣṭai rbhojanaistathā

Translation

Và họ, say men rượu và bị cơn giận thúc bách, liền đánh Yuyudhāna, lại còn ném cả đồ ăn thừa và mảnh vụn vào chàng.

Word by Word

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-निपात (conjunction)

• पानमदाविष्टाः: possessed by intoxication from drinking
• पानमदाविष्टाः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पान (प्रातिपदिक) + मद (प्रातिपदिक) + आविष्ट (प्रातिपदिक; √विश् + आ- + क्त)
• Form: समासः (तत्पुरुष; ‘पानस्य मदः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष, तेन ‘आविष्टाः’); क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन

• चोदिताः: impelled, urged
• चोदिताः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चुद् (धातु) + णिच् (causative) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-निपात

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण-निपात (emphatic particle)

• मन्युना: by anger
• मन्युना: Karana (Instrument/cause/करण)
• Type: Noun
• Root: मन्यु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), एकवचन

• युयुधानम्: Yuyudhāna (Sātyaki)
• युयुधानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युयुधान (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक निपात

• अजघ्नुः: struck, attacked
• अजघ्नुः: Kriya (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्शभूत); प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद

• उच्छिष्टैः: with leftovers, with remnants
• उच्छिष्टैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: उच्छिष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (प्रयोगे साधारणतः नपुंसक); तृतीया (3rd/करण), बहुवचन

• भोजनैः: with food (pieces)
• भोजनैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भोजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), बहुवचन

• तथा: thus, likewise
• तथा: Kriya (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa/ Ugraśravas), narrating

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A chaotic feast-turned-brawl: drunken men with reddened eyes hurl leftover food and scraps at Yuyudhāna (Sātyaki), who stands defiant amid humiliation and assault; vessels overturned, debris flying.

Characters & Entities

• Yuyudhāna
• Sātyaki

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Intoxication (mada) and anger (manyu) degrade discernment and lead to adharma, even among the mighty.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa, where the Purāṇa situates this cautionary episode as part of the tīrtha’s sacred history.

What ritualistic prescription is mentioned?

None here; the verse functions as a dhārmic warning against mada (intoxication) and uncontrolled krodha.