Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 73

Devanagari script

तच्छ्रुत्वा केशवस्यांकमगमद्रुदती सती । सत्यभामा प्रक्षुभिता कोपयन्ती जनार्द्दनम्

Transliteration

tacchrutvā keśavasyāṃkamagamadrudatī satī | satyabhāmā prakṣubhitā kopayantī janārddanam

Translation

Nghe vậy, Satyabhāmā hiền đức bàng hoàng xúc động, làm Janārdana nổi giận, rồi vừa khóc vừa đến nép vào lòng Keśava.

Word by Word

• तत्: that (news/statement)
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म-रूपेण (object of hearing)

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Sambandha (Prior action/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-क्रियाविशेषण (gerund/absolutive)

• केशवस्य: of Keśava (Krishna)
• केशवस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: केशव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• अङ्कम्: lap
• अङ्कम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अङ्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अगमत्: went/approached
• अगमत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (अनद्यतन-भूत/Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• रुदती: weeping
• रुदती: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: रुद् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सती: the virtuous lady
• सती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सत् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेष्य (virtuous woman)

• सत्यभामा: Satyabhāmā
• सत्यभामा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सत्यभामा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; व्यक्तिनाम

• प्रक्षुभिता: agitated
• प्रक्षुभिता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्र + क्षुभ् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• कोपयन्ती: causing anger/angering
• कोपयन्ती: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: कुप् (धातु) + णिच् (प्रेरण)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; णिजन्त (causative)

• जनार्द्दनम्: Janārdana (Krishna)
• जनार्द्दनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जनार्द्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विष्णु/कृष्ण-नाम

Speaker

Unspecified narrator (Purāṇic narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Satyabhāmā, eyes brimming, rushes in agitation and sits close, weeping into Keśava’s lap; Keśava remains steady, absorbing her storm; attendants watch with concern.

Characters & Entities

• Satyabhāmā
• Keśava (Kṛṣṇa)
• Janārdana (Kṛṣṇa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When minds are disturbed by suspicion and memory of past wrongs, even close relationships become fuel for conflict; steadiness in dharma is needed.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, presented as the stage where karmic consequences and divine līlā converge.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse depicts an emotional response within the narrative.