Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 63

Devanagari script

तेषामाद्यो निशानाथ प्रभासेऽहं व्यवस्थितः । कल्पेकल्पे निशानाथ मम नामांतरं भवेत्

Transliteration

teṣāmādyo niśānātha prabhāse'haṃ vyavasthitaḥ | kalpekalpe niśānātha mama nāmāṃtaraṃ bhavet

Translation

Trong các thánh địa ấy, hỡi Chúa Tể của Đêm, Ta được an lập trước hết tại Prabhāsa. Và qua mỗi mỗi kiếp (kalpa), hỡi Chúa Tể của Đêm, danh xưng của Ta lại đổi khác.

Word by Word

• तेषाम्: of those
• तेषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन

• आद्यः: the first
• आद्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आद्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• निशानाथ: O Lord of the night (Moon)
• निशानाथ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: निशानाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (8th/Vocative), एकवचन

• प्रभासे: in Prabhāsa
• प्रभासे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• व्यवस्थितः: am established/abide
• व्यवस्थितः: Karta (Predicate/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: वि + अव + स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कल्पे: in (each) aeon
• कल्पे: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कल्प (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

• कल्पे: in (each) aeon
• कल्पे: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कल्प (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन (पुनरुक्ति)

• निशानाथ: O Moon
• निशानाथ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: निशानाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (8th/Vocative), एकवचन

• मम: my
• मम: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

• नाम-अन्तरम्: another name
• नाम-अन्तरम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (name + other/another); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भवेत्: would be/shall become
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Soma (Candra)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Nishānātha (Lord of Night) as directly addressed

Visual Art Cues

Scene: A visionary hierarchy: Prabhāsa enthroned as the first tīrtha; a scroll of kalpas unfurling, with changing name-banners for the same divine presence across epochs.

Characters & Entities

• Prabhāsa-kṣetra
• Kalpa
• Niśānātha (epithet)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine manifestations are timeless yet adapt across cosmic cycles; Prabhāsa remains a stable sacred anchor even as names change with kalpas.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, described as the foremost seat where the speaker is established.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite; the focus is on cosmic-time theology (kalpa) and the permanence of Prabhāsa’s sanctity.