Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगमिंद्रप्रतिष्ठितम् । पापमोचननामाढ्यं दक्षिणे पुरुषोत्तमात्

Transliteration

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi liṃgamiṃdrapratiṣṭhitam | pāpamocananāmāḍhyaṃ dakṣiṇe puruṣottamāt

Translation

Īśvara phán: “Rồi sau đó, hỡi Đại Nữ Thần, nên đến liṅga do Indra thiết lập, lừng danh với tên ‘Pāpamocana’ (Đấng trừ tội), tọa lạc về phía nam của Puruṣottama.”

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara (Lord Śiva)
• ईश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन

• ततः: then; thereafter
• ततः: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• गच्छेत्: should go
• गच्छेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• महादेवि: O Mahādevī
• महादेवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• इन्द्रप्रतिष्ठितम्: established by Indra
• इन्द्रप्रतिष्ठितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक) + प्रतिष्ठित (कृदन्त; √स्था/स्थाप्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle) ‘प्रतिष्ठित’ = स्थापित

• पापमोचननामाढ्यम्: bearing the name ‘Pāpamocana’ (sin-remover)
• पापमोचननामाढ्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पापमोचन (प्रातिपदिक; तत्पुरुष) + नाम (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; ‘नाम-आढ्य’ = नाम्ना समृद्ध/युक्त

• दक्षिणे: to the south; in the southern side
• दक्षिणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दक्षिण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; दिशावाचक

• पुरुषोत्तमात्: from (the place called) Puruṣottama
• पुरुषोत्तमात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: पुरुषोत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pāpamocana (Indra-pratiṣṭhita liṅga)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Śiva instructs Pārvatī, pointing toward the southern quarter where a liṅga shrine stands; the liṅga is shown with Indra offering flowers and water, emphasizing expiation and grace.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Mahādevī (Pārvatī)
• Indra (Śakra)
• Pāpamocana-liṅga
• Puruṣottama

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred geography is mapped through divine landmarks: approaching a named liṅga at Prabhāsa is itself framed as a path to purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Pāpamocana-liṅga in Prabhāsa-kṣetra, located south of the Puruṣottama landmark.

What ritualistic prescription is mentioned?

A pilgrimage instruction: ‘go’ to the Indra-established liṅga called Pāpamocana.