Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

Devanagari script

ते सर्वे तत्र तिष्ठंति पर्वते तु कृतस्मरे । तेजस्विनो ब्रह्मपुत्रा ऋषयो धार्मिकाः प्रिये

Transliteration

te sarve tatra tiṣṭhaṃti parvate tu kṛtasmare | tejasvino brahmaputrā ṛṣayo dhārmikāḥ priye

Translation

Tất cả đều an trụ tại đó, trên ngọn núi mang tên Kṛtasmara—những bậc hiền triết rực sáng, con của Phạm Thiên, kiên định trong chánh pháp, hỡi người yêu dấu.

Word by Word

• ते: they/those
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (ते)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• तिष्ठन्ति: stand/remain
• तिष्ठन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन

• पर्वते: on the mountain
• पर्वते: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक-निपात (particle: 'but/indeed')

• कृतस्मरे: at Kṛtasmara (place-name)/in the place called Kṛtasmara
• कृतस्मरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: कृत + स्मर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (कृतः स्मरः यस्मिन्/कृतस्मरः; ‘where remembrance is made/where memorial is established’)

• तेजस्विनः: radiant
• तेजस्विनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तेजस्विन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (ऋषयः)

• ब्रह्मपुत्राः: sons of Brahmā
• ब्रह्मपुत्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् + पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ब्रह्मणः पुत्राः)

• ऋषयः: sages
• ऋषयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• धार्मिकाः: righteous
• धार्मिकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: धार्मिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (ऋषयः)

• प्रिये: O beloved (lady)
• प्रिये: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; संबोधन (address)

Speaker

Deductive (Prabhāsa-kṣetra-māhātmya narration; likely Sūta/Lomaharṣaṇa addressing sages; 'priye' indicates an addressed listener within the frame-story)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kṛtasmara-parvata (within Prabhāsa)

Type: peak

Skanda Dialogue

Listener: priye (addressed beloved interlocutor; likely a dialogic frame within the māhātmya)

Visual Art Cues

Scene: Radiant Brahmā-born sages, steadfast in dharma, dwelling on the sacred mountain Kṛtasmara—an elevated hermitage with a sense of stillness and spiritual heat (tejas).

Characters & Entities

• Kṛtasmara Parvata
• Ṛṣis (Brahmaputras)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A sacred place becomes a ‘living tīrtha’ when dharmic, radiant sages abide there in continuous remembrance and austerity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kṛtasmara Parvata within Prabhāsa-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual; the verse establishes the sanctity of the mountain as an enduring hermitage of dharmic ṛṣis.