Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 36

Devanagari script

परान्नेन तु भुक्तेन मिथुनं योऽधिगच्छति । यस्यान्नं तस्य ते पुत्रा अन्नाच्छुक्रं प्रवर्तते

Transliteration

parānnena tu bhuktena mithunaṃ yo'dhigacchati | yasyānnaṃ tasya te putrā annācchukraṃ pravartate

Translation

Kẻ sau khi ăn cơm của người khác mà giao hợp, thì con cái của kẻ ấy được nói là thuộc về người đã cho thức ăn; vì từ thức ăn mà tinh dịch (śukra) được khởi động và lưu hành.

Word by Word

• परान्नेन: with another’s food
• परान्नेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: पर (प्रातिपदिक) + अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; तत्पुरुष: 'परस्य अन्नम्'

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (connector)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle)

• भुक्तेन: having been eaten/consumed
• भुक्तेन: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: भुज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण (parānnena सह)

• मिथुनम्: sexual union
• मिथुनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मिथुन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम

• अधिगच्छति: approaches/engages in
• अधिगच्छति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अधि + गम् (धातु)
• Form: लट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• यस्य: whose
• यस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; सम्बन्ध

• अन्नम्: food
• अन्नम्: Karta (कर्ता) (of implied 'is')
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र प्रथमा (वाक्ये विषय)

• तस्य: of him/that person
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम

• ते: those
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम

• पुत्राः: sons/children
• पुत्राः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• अन्नात्: from food
• अन्नात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन

• शुक्रम्: semen
• शुक्रम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शुक्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• प्रवर्तते: arises/comes forth
• प्रवर्तते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वृत् (धातु)
• Form: लट्-लकार, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) speaking to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim in Prabhāsa receives a meal from a host; behind them, a symbolic depiction shows food transforming into generative essence (śukra) as a subtle white stream, while a dharma-figure gestures restraint before intimacy.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Food is not merely physical; it shapes vitality and lineage—hence one must be discerning about whose food one accepts.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, where the Māhātmya frames even daily acts like eating as part of sacred discipline.

What ritualistic prescription is mentioned?

A restraint is implied: avoid intimate relations after consuming parānna, emphasizing the dharmic weight of food-acceptance.