Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 68

Devanagari script

तैलमुद्वर्तनं स्नानं दन्तधावनमेव च । क्लृप्तरोमनखेभ्यश्च दद्याद्गत्वापरेऽहनि

Transliteration

tailamudvartanaṃ snānaṃ dantadhāvanameva ca | klṛptaromanakhebhyaśca dadyādgatvāpare'hani

Translation

Việc xoa dầu và kỳ cọ, tắm rửa và chải răng—cùng với tóc và móng đã cắt—chỉ nên đem bỏ đúng phép sau khi đã bước sang ngày kế tiếp.

Word by Word

• तैलम्: oil
• तैलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तैल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (सूची/समुच्चय)

• उद्वर्तनम्: rubbing/massage (with oil)
• उद्वर्तनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उद्वर्तन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• स्नानम्: bath
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• दन्तधावनम्: cleaning the teeth
• दन्तधावनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दन्त-धावन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (दन्तानां धावनम्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha/Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• क्लृप्तरोमनखेभ्यः: from (having trimmed) hair and nails
• क्लृप्तरोमनखेभ्यः: Apādāna (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: क्लृप्त-रोम-नख (प्रातिपदिक); क्लृप्त (कृदन्त-विशेषण) + रोम + नख
• Form: तत्पुरुष-समास (क्लृप्ते रोमणि नखे च / क्लृप्तानि रोमाणि नखानि), नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, बहुवचन (अभ्यः-प्रत्यय)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• दद्यात्: should give
• दद्यात्: Kriyā (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)

• अपरे: on the next
• अपरे: Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: अपर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (अहनि इति)

• अहनि: day
• अहनि: Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Sūta (deduced from Purāṇic narration style within Prabhāsa-khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A disciplined pilgrim’s morning routine near a tīrtha: oiling and rubbing, bathing, brushing teeth; a small covered vessel holds hair/nails to be disposed of later, with a subtle depiction of sunrise marking ‘next day’ rule.

Characters & Entities

• Śrāddha (contextual)
• Śauca

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual purity extends into bodily discipline; mindful timing preserves the sanctity of pitṛ-related observances.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Though not naming a single tīrtha, the rule is taught in Prabhāsakṣetra-māhātmya as part of dharmic conduct in the sacred region.

What ritualistic prescription is mentioned?

Delay oil-rubbing, bathing, tooth-cleaning, and disposal of cut hair/nails until the next day (apara ahan) in the relevant ritual context.