Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 120

Devanagari script

नक्षत्राणां ग्रहाणां च वाय्वग्न्योश्च पितॄनपि । द्यावापृथिव्योश्च सदा नमस्यामि कृताञ्जलिः

Transliteration

nakṣatrāṇāṃ grahāṇāṃ ca vāyvagnyośca pitṝnapi | dyāvāpṛthivyośca sadā namasyāmi kṛtāñjaliḥ

Translation

Chắp tay cung kính, con hằng cúi lạy các tinh tú và hành tinh, gió và lửa, các Pitṛ, cùng cả Trời và Đất.

Word by Word

• नक्षत्राणाम्: of the stars/asterisms
• नक्षत्राणाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: नक्षत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• ग्रहाणाम्: of the planets
• ग्रहाणाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• वाय्वग्न्योः: of Vāyu and Agni
• वाय्वग्न्योः: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वायु (प्रातिपदिक) + अग्नि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, द्विवचन; समासः—द्वन्द्वः (वायुः च अग्निः च)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• पितॄन्: the Pitṛs
• पितॄन्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• अपि: also
• अपि: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अवधारणार्थक-अव्यय (also/even)

• द्यावापृथिव्योः: of Heaven and Earth
• द्यावापृथिव्योः: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: द्याव् (प्रातिपदिक) + पृथिवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, द्विवचन; समासः—द्वन्द्वः (द्यौः च पृथिवी च)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• सदा: always
• सदा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (always)

• नमस्यामि: I bow to
• नमस्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नमस् (धातु)
• Form: लट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• कृताञ्जलिः: with hands folded (reverently)
• कृताञ्जलिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कृत (प्रातिपदिक; कृ-धातोः क्त) + अञ्जलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (कृतः अञ्जलिः येन)

Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee at Prabhāsa offers añjali while the sky shows a band of nakṣatras and grahas; vāyu is suggested by flowing garments and bending trees, agni by a small sacred flame; heaven and earth are personified as vast presences.

Characters & Entities

• Nakṣatra
• Graha
• Vāyu
• Agni
• Pitṛs
• Dyāvā-Pṛthivī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śrāddha begins with humility: honoring cosmic order and the Pitṛs aligns one’s rite with dharma and gratitude.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, especially in the context of rites performed at the Sarasvatī–ocean confluence.

What ritualistic prescription is mentioned?

A formal salutation (namaskāra) with joined palms as part of the preparatory invocations for ancestral rites.