Adhyaya 204

Verse 1

देव्युवाच । भगवन्देवदेवेश संसारार्णवतारक । सरस्वत्याश्च माहात्म्यं विस्तरात्कथयस्व मे

Nữ Thần thưa: Ôi Đấng Thế Tôn, Chúa tể của chư thiên, bậc cứu độ đưa muôn loài vượt qua biển sinh tử—xin hãy kể cho con tường tận về đại uy đức của Sarasvatī.

Verse 2

यात्रागतानां देवेशि पुरुषाणां जितात्मनाम् । मुखद्वारे तु किं पुण्यं स्नानदाने च शंकर

Ôi Chúa tể chư thiên, đối với những người nam đã tự chế và đến hành hương—công đức tại Mukhadvāra là gì? Và công đức của việc tắm gội cùng bố thí là gì, hỡi Śaṅkara?

Verse 3

अवगाहनेन चान्यत्र फलं किंस्वित्प्रजायते । श्राद्धस्य किं विधानं तु के मंत्रास्तत्र के द्विजाः

Và nếu tắm gội ở nơi khác thì quả báo nào phát sinh? Còn nghi thức śrāddha tại đó phải cử hành thế nào—dùng những thần chú nào, và thỉnh những bậc dvija (song sinh) nào?

Verse 4

किं ग्राह्यं किञ्च भोक्तव्यं ब्राह्मणैः श्राद्धकर्मणि । कानि दानानि देयानि नृभिर्यात्रा फलेप्सुभिः

Trong nghi lễ śrāddha, các brāhmaṇa được nhận những gì và nên thọ thực những gì? Và những người mong cầu quả phúc của hành hương thì nên bố thí những lễ vật nào?

Verse 5

ईश्वर उवाच । शृणु देविप्रवक्ष्यामि दानश्राद्धविधिक्रमम् । सरस्वत्याश्च माहात्म्यं कीर्त्यमानं निबोध मे

Īśvara đáp: Hãy lắng nghe, hỡi Nữ Thần—Ta sẽ giảng rõ tuần tự nghi thức bố thí và śrāddha. Và hãy thấu hiểu từ Ta về đại vinh quang của Sarasvatī đang được tán dương.

Verse 6

पुण्यं सारस्वतं तोयं यत्र तत्रावगाह्यते । सागरेण तु संमिश्रं देवानामपि दुर्लभम्

Nước thiêng của sông Sarasvatī đem lại công đức ở bất cứ nơi nào người ta tắm gội. Khi hòa vào biển cả, chỗ hợp lưu ấy hiếm có, đến cả chư thiên cũng khó gặp.

Verse 7

सरस्वती सर्वनदीषु पुण्या सरस्वती लोकसुखावगाहा । सरस्वतीं प्राप्य न दुःखिता नराः सदा न शोचंति परत्र चेह वा

Sarasvatī là dòng sông thánh giữa muôn sông; Sarasvatī là sự đắm mình trong hạnh phúc của các cõi. Đến được Sarasvatī, con người không còn bị sầu khổ; chẳng than khóc—dù ở đời này hay ở đời sau.

Verse 8

पुण्यं सारस्वतं तीर्थं पुण्यकृल्लभते नरः । दुर्लभं त्रिषु लोकेषु वैशाख्या सोमपर्वणि

Tīrtha Sārasvata là thánh địa đầy công đức; người đã gây dựng phước lành mới được đạt đến. Trong ba cõi, thật hiếm có thể thọ trọn điềm lành ấy, nhất là khi ngày lễ Soma rơi vào tháng Vaiśākha.

Verse 9

अमा सोमेन संयुक्ता यदि तत्रैव लभ्यते । तत्र किं क्रियते देवि पर्वकोटिशतैरपि

Ôi Nữ Thần, nếu ngay tại thánh địa ấy có được ngày sóc (amāvāsyā) hợp với Soma, thì ở nơi khác, dù có hàng trăm triệu ngày lễ, còn làm nên được điều gì?

Verse 10

चान्द्रायणानि कृच्छ्राणि महासां तपनानि च । प्रायश्चित्तानि दीयन्ते यत्र नास्ति सरस्वती

Nơi nào không có Sarasvatī, người ta phải nương vào các pháp sám hối tẩy tịnh—giới nguyện Cāndrāyaṇa, khổ hạnh Kṛcchra và những phép tu nghiêm khắc khác. (Còn tại đây, chính Sarasvatī ban sự thanh tịnh.)

Verse 11

यावदस्थि शरीरस्य तिष्ठेत्सारस्वते जले । तावद्वर्षसहस्राणि विष्णुलोके वसे न्नरः । जात्यन्धैस्ते समा ज्ञेया मृतैः पंगुभिरेव च

Chừng nào dù chỉ xương cốt của một người còn lưu lại trong nước Sārasvata (tīrtha), chừng ấy người ấy cư ngụ nơi cõi của Viṣṇu suốt bấy nhiêu ngàn năm. Kẻ có khả năng mà không nương tựa (vào nơi này) phải được xem như kẻ mù bẩm sinh—thật vậy, như người chết và kẻ què quặt.

Verse 12

समर्था ये न पश्यन्ति प्रभासस्थां सरस्वतीम् । ते देशास्तानि तीर्थानि आश्रमास्ते च पर्वताः

Những ai có khả năng mà không chiêm ngưỡng Sarasvatī ngự tại Prabhāsa—thì những xứ sở, những tīrtha, những đạo viện (āśrama) và những núi non mà họ lui tới, so với điều ấy, đều chẳng đáng kể.

Verse 13

येषां सरस्वती देवी मध्ये याति सरिद्वरा । त्रैलोक्यपावनीं पुण्यां संश्रिता ये सरस्वतीम् । संसारकर्दमामोदमाजिघ्रन्ति न ते पुनः

Những ai nơi chính giữa mình, Nữ thần Sarasvatī—bậc tối thượng trong các dòng sông—chảy qua; và những ai nương tựa Sarasvatī thánh thiện, đấng thanh tịnh hóa ba cõi: họ sẽ không còn hít phải mùi hôi tanh của bùn lầy luân hồi nữa.

Verse 14

शब्दविद्येव विस्तीर्णा मतैव जगतः प्रिया । सतां मतिरिव स्वच्छा रमणीया सरस्वती

Sarasvatī rộng lớn như khoa học về âm thanh; được thế gian yêu mến như chánh kiến; trong sáng như trí phân biệt của bậc hiền thiện—Sarasvatī quả thật khả ái và diệu lạc.

Verse 15

त्रैलोक्यशोभितां देवीं दिव्य तोयां सुनिर्मलाम् । स नीचो यः पुमानेतां न वन्देत सरस्वतीम्

Sarasvatī là Nữ thần trang nghiêm ba cõi—nước của Ngài là thiêng liêng và tinh khiết tuyệt đối. Thật hèn kém thay người đàn ông nào không cúi đầu đảnh lễ Sarasvatī ấy.

Verse 16

स्वर्गनिश्रेणिसंभूता प्रभासे तु सरस्वती । नापुण्यवद्भिः संप्राप्तुं पुंभिः शक्या महानदी

Tại Prabhāsa, sông Sarasvatī hiện khởi như bậc thang lên cõi trời. Đại hà này, kẻ vô công đức không thể đến gần được.

Verse 17

चन्द्रभागा च गंगा च तथा यत्र सरस्वती । देवास्ते न मनुष्यास्ते तिस्रो नद्यः पिबन्ति ये

Nơi có Candrabhāgā và Gaṅgā, lại có cả Sarasvatī—ai uống nước của ba dòng sông ấy thì là chư thiên, chẳng phải phàm nhân.

Verse 18

सत्यमेव मया देवि जाह्नवी शिरसा धृता । याः काश्चित्सरितो लोके तासां पुण्या सरस्वती

Quả thật, hỡi Nữ Thần, ta đã đội sông Jāhnavī (Gaṅgā) trên đỉnh đầu. Nhưng giữa mọi dòng sông trên thế gian, Sarasvatī là thiêng liêng nhất và ban phước đức lớn nhất.

Verse 19

दर्शनेन सरस्वत्या राजसूयो न राजते । गंडूषश्चाश्वमेधाद्वै सर्व क्रतुवरं पयः

Chỉ cần được chiêm bái Sarasvatī, ngay cả lễ tế Rājasūya cũng trở nên lu mờ. Và chỉ một ngụm nước của Ngài còn vượt cả Aśvamedha—nước ấy là phần thưởng tối thượng trong mọi tế lễ.

Verse 21

वहन्ति येषां कालेन ते न काल वशा नराः । देवि किं बहुनोक्तेन वर्णितेन पुनःपुनः । सरस्वत्याः परं तीर्थं न भूतं न भविष्यति

Những ai khiến chính thời gian trôi theo mình thì chẳng phải kẻ bị Thời Gian chế ngự. Hỡi Nữ Thần, nói thêm để làm gì, ca ngợi mãi để làm gì? Chưa từng có và cũng sẽ không bao giờ có một tīrtha nào cao hơn Sarasvatī.

Verse 22

तत्रैव दुर्लभं स्नानं यत्र सागरसंगमः । तत्र स्नानेन दानेन कोटियज्ञफलं लभेत्

Ngay tại đó, việc tắm gội thật hiếm có và quý báu—nơi sông hòa vào biển cả. Nhờ tắm tại đó và bố thí, người ấy đạt quả phúc như của vô số (hàng crores) tế lễ.

Verse 23

यत्र सारस्वतं तोयं सागरोर्मिसमाकुलम् । तत्र स्नास्यंति ये मर्त्या भाग्यवन्तो युगेयुगे

Nơi nước sông Sarasvatī bị sóng biển khuấy động, cuộn trào—những phàm nhân tắm gội tại đó, đời đời qua các thời đại, thật là người hữu phúc.

Verse 24

ते धन्यास्ते नमस्कार्यास्तेषां स्फीततरं यशः । येषां कलेवरं नॄणां सिक्तं सारस्वतैर्जलैः

Phúc thay họ—đáng được đảnh lễ—và danh tiếng của họ càng thêm rạng rỡ: những người có thân thể được tắm gội, thấm nhuần và thanh tịnh bởi nước Sarasvatī.